ناشناس
فراموشی کوتاهمدت و حواسپرتی؛ دلایل پنهان و راهکارهای عملی برای بازگشت حافظه
با سلام خسته نباشید. بنده مدتی است که دچار فراموشی خفیف شدم، البته خودم اینجوری فکر میکنم مثلا کسی حرفی به من میزند، همان لحظه فراموشی میکنم و دوباره از طرف میپرسم که چی گفت یا سریال که نگاه میکنم، باید دوباره یه دیالوگ یا یه سکانس رو ببینم تا متوجه بشم چه اتفاقی افتاده، چه دلیلی داره و آیا درمان میشود یا نه؟ با تشکر
مشاور: سیدامیرحسین موسوی تبار
با سلام و تشکر از شما برای مراجعه به بخش مشاوره راسخون
شما از فراموشی کوتاهمدت و کاهش تمرکز شکایت دارید که به صورت فراموش کردن فوری صحبت یا صحنهای از سریال خودش را نشان میدهد. در ادامه، هم احتمالهای پزشکی را برایتان توضیح میدهم و هم راهکارهای عملی برای بهبود حافظه و تمرکز ارائه میکنم، اما حتما توصیه میکنم که این مسأله را با یک پزشک مغز و اعصاب یا روانپزشک در میان بگذارید تا بررسی تخصصی انجام شود، چون بعضی علل میتوانند نیاز به مداخله زودهنگام داشته باشند.
۱. دلایل احتمالی فراموشی این چنینی
این مشکل ممکن است ناشی از یک یا چند مورد زیر باشد:
* کمبود خواب یا خواب بیکیفیت: بیخوابی، قطع خواب یا خواب سبک باعث کاهش شدید تمرکز و حافظه کوتاهمدت میشود.
* استرس، اضطراب یا افسردگی پنهان: مغز در شرایط اضطراب مدام اطلاعات را فیلتر میکند و نمیتواند همه چیز را ذخیره کند.
* کمبود ویتامینها و مواد معدنی: به خصوص ویتامین B12، ویتامین D، آهن و اسید فولیک که در عملکرد مغز نقش اساسی دارند.
* استفاده زیاد از موبایل و چندکاری: وقتی همزمان چند کار انجام میدهید یا مدام بین کارها و شبکههای اجتماعی میپرید، مغز فرصت رمزگذاری اطلاعات را از دست میدهد.
* مشکل در تیروئید یا قند خون: کمکاری تیروئید یا نوسان قند خون میتواند باعث مهآلود ذهنی (Brain Fog) شود.
* مشکلات مغزی نادر ولی مهم: مثل اختلالات اولیه شناختی؛ البته در سنین پایینتر و بدون علامتهای دیگر کمتر شایع است، اما نباید نادیده گرفته شود.
۲. کارهایی که از همین امروز میتوانید انجام دهید
الف) تغییر سبک زندگی
* خواب کافی: بین ۷–۸ ساعت خواب شبانه با محیط تاریک و بدون موبایل.
* ورزش هوازی: پیادهروی یا دوچرخهسواری ۲۰–۳۰ دقیقه در روز، باعث افزایش خونرسانی به مغز میشود.
* غذاهای مفید برای مغز: ماهی چرب (سالمون، قزلآلا)، مغزها (گردو، بادام)، سبزیجات سبز و میوههای آنتیاکسیداندار مثل بلوبری یا انار.
* آب کافی: کمآبی حتی کم باعث افت توجه میشود.
* کاهش قند و فستفود: قند زیاد التهاب عصبی ایجاد میکند.
ب) تمرین برای تقویت حافظه و تمرکز
* تکنیک تکرار فوری: وقتی کسی صحبت کرد، خلاصه حرفش را برای خود با صدای آهسته تکرار کنید.
* یادداشتبرداری سریع: حتی جملات کوتاه یا کلمات کلیدی.
* تنفس عمیق: روزانه ۵–۱۰ دقیقه برای کاهش استرس و افزایش تمرکز.
* بازیهای ذهنی: جدول، سودوکو، یادگیری زبان جدید، یا حفظ شعر.
ج) پیگیری پزشکی
حتما یک بار:
* آزمایش خون برای ویتامین B12، ویتامین D، آهن، تیروئید، قند ناشتا.
* مشاوره با متخصص مغز و اعصاب (خصوصا اگر علائم در حال پیشرفت است).
* در صورت لزوم آزمایش حافظه (MMSE) یا بررسی نوروپسیکولوژی.
۳. پیگیری به موقع پزشگی
چون شما توصیف کردید که این مشکل مدتی است ایجاد شده و در زندگی روزمره اثر گذاشته، بهتر است زودتر اقدام کنید تا اگر علت جسمی یا روانی مشخصی دارد، درمان آن زود شروع شود. بیشتر این نوع فراموشیها برگشتپذیر هستند اگر علت اصلی مشخص و اصلاح شود.
تذکر مهم: پاسخ به مشاورههای پزشکی در راسخون، صرفا جهت اطلاعرسانی به کاربران میباشد و به هیچ وجه توصیه به اقدام عملی نمیشود؛ بلکه کاربران محترم برای بررسی دقیق بیماری خود، انجام آزمایشهای تخصصی، تجویز روشهای درمانی مناسب و استفاده از هر گونه دارو، باید به پزشک متخصص مراجعه و با تشخیص و تجویز پزشک مربوطه به درمان بیماری خود اقدام نمایند.