اخلاق
ریشههای تکبر
یکی از مطالب بسیار مهم در بحث کبر، ریشهشناسی این رذیلهی اخلاقی است. در نگاهی کلی میتوان ریشههای این رذیله را به دو بخش عوامل درونی و عوامل بیرونی تقسیم کرد.
اخلاق
پیامدهای تکبر
اکنون که با کلیاتی دربارهی تکبر و همچنین نشانگان شناختی، هیجانی و رفتاری این رذیله آشنا شدیم، هنگام آن است که به بررسی پیامدهای تکبر بپردازیم. پرداختن به پیامدهای تکبر از آن جهت
اخلاق
نشانگان تکبر
تکبر همچون بسیاری از صفات شیطانی، از نقطهای بسیار کوچک و کم اهمیت آغاز میشود و اگر اصلاح نگردد، خطرها و آثاری شوم در پی خواهد داشت. با توجه به روایاتی که در مورد پیامدهای
اخلاق
از خداوند متکبّر تا تکبر بنده!
«کبر عبارت است از حالتی که آدمی خود را بالاتر از دیگری ببیند و معتقد شود که بر غیر برتری و رجحان دارد». همانگونه که از این تعریف برمیآید، لازمهی بروز این رذیلهی اخلاقی، وجود فرد دیگری است که فرد متکبر،...
اخلاق
عقل بیمار شده و بد مستیهای پنجگانهی پیامدش
کسی را که عقلش محجوب گشته، میتوان بسان فردی مست دانست که عقل از کف داده است. امیرالمؤمنین (علیهالسلام) فرمودهاند:
اخلاق
حجاب دنیادوستی مایهی فساد عقل است
دوستیِ دنیا، از حجابهای مهم و غفلتزای عقل است. آدمی در لحظه لحظهی روزگار عمر، به یادآوری این نکته اساسی نیاز دارد. بهترین تذکار و تنبیه در این باب
اخلاق
حجاب بیکاری، مایهی نقصان عقل است
زیادهطلبی حجاب عقل است، اما این بدان معنا نیست که انسان ایام عمر خویش را به بیکاری و بطالت بگذراند. «زیادهخواهی» حجاب عقل است و عقلاً مذموم. ولی صِرف بهرهمندی از فضل مال، نکوهیده
اخلاق
حجاب خودرائی، مایهی حماقت عقل است
از مصادیق عُجب، عُجب به عقل و علم خویشتن است که در پی خود، استبداد به رأی را همراه میآورد. یعنی شخص، عقل و علم خود را در میان عالمان و عاقلان دیگر، برترین بپندارد و خویشتن را کامل و
اخلاق
حجاب کبر، مایهی آفت عقل است
کبر یعنی خودبزرگبینی و برتر دیدن خود نسبت به دیگران، به واسطهی دارا بودن کمالات یا انجام کارهای نیک. کبر، هر کسی را تهدید میکند و از همه بیشتر، عابدان و عالمان در معرض خطر آنند. هر که
اخلاق
حجاب عُجب، مایهی تباهی عقل است
عُجب یعنی: خوش آمدن و خشنودی از خود. اصلیترین منشأ عُجب، آن است که انسان در حسنات خود، توفیق الهی را دخیل نداند و فقط خود را ببیند. عاقلی که به فقر و بیچارگی ذاتی خود عالِم است، خود را