0

نکات و دستورالعمل های بهداشتی و غذایی ضروری پیاده‌روی اربعین

همزمان با نزدیک شدن به ایام اربعین حسینی میلیون‌ها زائر حسینی با پای پیاده به زیارت امام حسین(ع) می‌روند. در مقاله زیر توصیه‌های بهداشتی تغذیه ای برای زائرین عتبات عالیات که قصد شرکت در پیاده‌روی اربعین رادارند پیشنهاد می‌گردد. با ما همراه باشید.
نکات و دستورالعمل های بهداشتی و غذایی ضروری پیاده‌روی اربعین
برای پیشگیری از ابتلا به بیمار­ی­ های مختلف، در مسیر پیاده روی اربعین، از گیاهان دارویی استفاده کنید.
 
چکیده: همزمان با نزدیک شدن به ایام اربعین حسینی میلیون‌ها زائر حسینی با پای پیاده به زیارت امام حسین(ع) می‌روند. در مقاله زیر توصیه‌های بهداشتی تغذیه ای برای زائرین عتبات عالیات که قصد شرکت در پیاده‌روی اربعین رادارند پیشنهاد می‌گردد. با ما همراه باشید.

تعداد کلمات 1680 / زمان تقریبی مطالعه 8 دقیقه
نکات و دستورالعمل های بهداشتی و غذایی ضروری پیاده‌روی اربعین

 مقدمه

رعایت بهداشت فردی، بهداشت آب‌ها و بهداشت غذایی سه اصل مهم برای حفظ سلامتی و پیشگیری از بروز انواع بیماری‌های عفونی در میان زائران اربعین حسینی است. در واقع با توجه به اینکه این افراد مسیر طولانی را راهپیمایی می‌کنند، باید نسبت به‌سلامت آب و مواد غذایی حساس باشند تا به انواع عفونت‌های روده‌ای، گوارشی و مسمومیت‌های غذایی مبتلا نشوند.

آداب غذا خوردن را در مسیر پیاده‌روی دنبال کنید

1. غذا خوردن در ساعات منظم

یکی از عوامل مهم در افزایش تعادل و انرژی بدن، که در این سفر بیش از پیش به آن نیازمند هستید، مرتب بودن ساعات خوردن غذا است؛ چراکه نظم مهم‌ترین عامل تولید انرژی است و به‌هم‌ریختگی ساعات غذا خوردن، باعث بیماری و ناهماهنگی در بدن می‌شود.[1] بنابراین به این نکته کاملاً توجه داشته باشید.

2. دست کشیدن از غذا قبل از سیر شدن کامل

حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)،  می‌فرمایند:
«اگر کسی می‌خواهد که با خوردن غذا، دچار ناراحتی یا مشکلی نشود تا گرسنه نشده است چیزی نخورد و قبل از شروع خوردن غذا بسم الله الرحمن الرحیم بگوید و تا سیرنشده است، دست از خوردن بکشد.»[2]
از  مهم‌ترین آداب غذایی در اسلام، نکاتی است که در روایت بالا به آن اشاره‌شده است. بنابراین در مسیر پیاده‌روی خود تا هنگامی که احساس گرسنگی نکرده‌اید، غذا نخورید و هنگامی که هنوز کاملاً سیرنشده‌اید غذا خوردن را متوقف کنید؛ چراکه اگر مقداری از معده خالی باشد عمل گوارش به‌خوبی انجام می‌شود. بهتر است به اندازه سه‌چهارم ظرفیت معده خود غذا میل کنید و قبل از سیری کامل دست از غذا بکشید.

3. پرخوری نکردن

در روایت دیگری از امام علی (علیه‌السلام)، آمده است:
« از پرخوری پرهیز کنید؛ زیرا هرکه پرخوری کند دردهای درونی اش بسیار گردد و خواب های فاسد و پریشان بیند و نیز موجب سنگدلی شخص و سبب کسالت و تنبلی در خواندن نماز می­شود».[3]
در هر وعده، سعی کنید از یک نوع غذا و به میزان مناسب استفاده کنید؛ چراکه پرخوری و درهم‌خوری موجب پری معده می‌شود. در این صورت عمل هضم غذا دچار مشکل می‌شود و مانع از ادامه پیاده‌روی شما می‌شود.

4. با آرامش غذاخوردن

باعجله غذا خوردن موجب فشار به کبد و دستگاه گوارش می‌شود[4]؛ بنابراین به دلیل شرایط خاص این سفر، غذا را به صورت لقمه‌های کوچک صرف کنید، غذا را خوب بجوید و با آرامش کامل و در حالت نشسته بخورید. سپس بعد از اندکی استراحت به پیاده‌روی خود ادامه دهید.

5. اهمیت شناخت مزاج

حفظ تعادل بدن از نظر مزاجی، یعنی حفظ سلامتی و هرگاه به هر دلیلی، مانند نوع تغذیه، بدن از این حالت تعادل خارج شود، گرمی، سردی، خشکی یا رطوبت در آن افزایش پیدا می‌کند. و موجب بروز بیماری می‌گردد.[5]
در بعضی از مزاج‌ها، خوردن یک غذای نامناسب می‌تواند مشکلات بسیاری را ایجاد کند؛ مثلاً مصرف زیاد خرما، چای زیاد و قهوه‌های تلخ و غلیظ، در طول مسیر پیاده‌روی اربعین، با مزاج ایرانی‌ها سازگار نیست. از سوی دیگر اگر گرم‌مزاج هستید از مصرف غذاهایی با طبع گرم و در صورت داشتن مزاج سرد، از مصرف غذاهایی با طبع سرد پرهیز کنید. همچنین اگر چاق هستید باید از خوردن غذاهای سنگین و چرب در حجم زیاد دوری‌کنید. بنابراین از مدت‌ها قبل از سفر باید مزاج خود را بشناسید.

6. نوشیدن آب کافی

آب به‌تنهایی، در درمان بسیاری از بیمارها نقش موثری دارد و برای دفع سموم از بدن بسیار ضروری است[6]. آب سالم مفیدترین نوشیدنی است؛ بنابراین به منظور پیشگیری از بیماری‌های عفونی و میکروب­ها توصیه می‌شود حتماً از آب‌های معدنی پلمپ شده در هنگام سفر استفاده کنید. علاوه بر آب، مصرف چای نیز می‌تواند آب بدن را تأمین کرده و تشنگی را به تعویق اندازد. همچنین نوشیدن چای به دلیل وجود کافئین در آن موجب رفع خستگی می‌شود. توجه به این نکته ضروری است که مایعات باید در زمان مناسب استفاده شود؛ چراکه نوشیدن آن‌ها در میان غذا، موجب عدم هضم مناسب غذا و درنتیجه ریفلاکس معده [7](ترش کردن) می‌شود.

7. استفاده از نمک

امام علی (علیه‌السلام)،  می­فرمایند:
« خوراکتان را به خوردن کمی نمک آغاز کنید و با خوردن نمک پایان دهید؛ که اگر مردم خاصیت نمک را می دانستند آن را بر پادزهر ترجیح می­دادند و هرکه غذایش را با نمک آغاز کند خداوند هفتاد درد را از او دور سازد که جز خدا کسی آنها را نداند». [8]
بنابراین مقداری نمک همراه خود داشته باشید. کمی قبل و بعد از غذا کمی نمک بچشید. همچنین می ­توانید در آب ریخته و دهانشویه و غرغره کنید. نمک بهترین پاک‌کننده و میکروب­کش است.
 

از ابتلا به بیماری‌ها  اینگونه جلوگیری کنید

1. پیشگیری از وبا

وبا یک بیماری عفونی است که از طریق آب آلوده، لبنیات، سبزی، و میوه‌های آلوده به بدن انسان منتقل می‌شود.[9]
ازآنجایی‌که در مسیر راهپیمایی شما زائران حسینی، چاه‌های آب بسیاری ممکن است وجود داشته باشد، توصیه می‌شود از مصرف این آب­ها به دلیل احتمال بالای آلودگی دوری‌کنید و در صورت ضرورت حتماً آب را بجوشانید.
همچنین قبل از مصرف میوه‌ها و سبزیجات حتماً مجدداً آن‌ها را با آب بشویید و در صورتی که امکان شستشوی مجدد وجود نداشته باشد از مصرف آن پرهیز کنید.
رعایت و حفظ بهداشت فردی نیز در جلوگیری از این بیماری نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند؛ بنابراین شستشوی مرتب دست و صورت با آب و صابون توصیه می‌شود. علاوه بر این حتماً اسپری‌های ضدعفونی‌کننده، صابون خمیری و ژل شستشو همراه خود داشته باشید تا اگر به آب یا صابون دسترسی نداشتید از آن‌ها استفاده کنید.
با توجه به اینکه احتمال بیماری‌هایی از جمله وبا در عراق بیشتر است، حتماً توصیه‌های بهداشتی فوق را رعایت کنید و در صورت وجود علائمی همچون تب و لرز، اسهال آبکی شدید، اسهال خونی، استفراغ، دل‌درد، بوی بدن، حتماً خود را به نزدیک‌ترین پایگاه بهداشتی برسانید تا اقدامات درمانی لازم انجام شود.

2. جلوگیری از نفخ

وجود نفخ بیش از حد در معده می‌تواند باعث ایجاد ناراحتی و پریشانی شما گردد، به خصوص زمانی که افراد دیگری در اطراف شما هستند. یکی از مهم‌ترین دلایل این مشکل، مصرف غذاهای چرب است که تخلیه معده را به تأخیر انداخته و ایجاد نفخ می‌کند. بنابراین از مصرف غذاهای بسیار چرب و تند پرهیز کنید؛ در صورتی که ناچار به خوردن غذای نفاخ بودید پودر زیره سبز، آویشن و نعنا روی غذا میل کنید یا داخل دوغ و ماست‌های دربسته بریزید.

3. جلوگیری از یبوست

یکی از مشکلاتی که ممکن است در میان راه شما را گرفتار کند یبوست است. بنابراین بهتر است برخی مواد خوراکی را همراه خود داشته باشید؛ استفاده از انجیر خشک، برگه زردآلو، آلو بخار و میوها مخصوصاً سیب از ابتلا به این مشکل جلوگیری می‌کنند.

4. پیشگیری از سرماخوردگی

هوا معمولاً در طول روز مناسب و در شب‌ها خنک است؛ بنابراین برای جلوگیری از سرماخوردگی لباس‌های مناسب به همراه داشته باشید؛ جوراب، دستکش، کلاه، پوشش گوش، ژاکت و کاپشن. بانوان نیز می‌توانند از نقاب مناسبی برای پوشاندن صورت استفاده کنند تا آن‌ها را از سرما و گردوغبار حفظ کند. به همراه داشتن یک کیسه‌خواب نیز می‌تواند از شما، در صورت مناسب نبودن و سرد بودن مکان‌ها برای استراحت، در برابر خاک و سرما محافظت کند.
استفاده از آویشن به دلیل خواص ضدعفونی‌کنندگی و آنتی بیوتیکی یک‌راه عالی برای پیشگیری و درمان این بیماری است. پس حتماً آویشن خشک همراه خود داشته باشید تا در صورت نیاز بتوانید چای آویشن مصرف کنید. عسل نیز اثری مشابه شربت‌های ضد سرماخوردگی رادارا است. [10]

5. جلوگیری از خستگی زودرس

برای تأمین انرژی بدن، موادی مانند پسته، بادام، خرمای خشک، انجیر خشک، کشمش، مغز دانه‌های آجیل[11] و کشک خشک همراه خود داشته باشید و و به‌دفعات و به میزان کم در حین پیاده‌روی مصرف کنید. همچنین برای تأمین انرژی سریع بدن، عسل گزینه بسیار مناسبی است. عسل را به‌تنهایی مزه مزه کنید یا همراه با آب‌لیمو آن را جرعه جرعه بنوشید.
همچنین برای رفع خستگی بدن، از روغن‌های زیتون و سیاه‌دانه استفاده کنید؛ روغن مالی مچ دست، زانوها، پهلوها و ناخن‌های پا بسیار مؤثر است.
 
 
پاورقی ها

[1]. آمنه محمودآبادی، خواص و مضرات غذاها، ناشر ابتکار دانش، قم، 1395، ص 29.
[2] . صادق احسان­بخش، آثارالصادقین، ناشر دارالعلم، جلد 2، 1377، صفحه 387.
[3] . صادق احسان­بخش، همان، جلد 9 صفحه 970.
[4]. آمنه محمودآبادی، همان، ص 31.
[5]. احمد حبیب اللهی و طیبه سلیمی، شناخت طبع و مزاج، ناشر ابتکار دانش، 1395، ص 8.
[6]. طاهره سلیمی، ویتامین درمانی، ابتکار دانش، قم، 1395، چاپ اول، ص 7.
[7]. ریفلاکس، در واقع، بازگشت محتویات معده به مری است که معمولاً 5/0 تا 2 ساعت بعد از غذا اتفاق می‌افتد.
[8] . حسن بن علی ابن شعبه، تحف العقول، ترجمه صادق حسن‌زاده، ناشرآل علی (علیه السلام)، قم، 1382، ص 108.
[9]. علی‌اصغر، کاظمی، شیوه‌های درمان در طب سنتی، ابتکار دانش و گنج عرفان، قم 1395، ص 52.
[10]. در صورت عدم تهیه آویشن یا عسل، می‌توانید قبل از سفر خود، شربت آویشن یا شربت آویشن و عسل را از داروخانه تهیه کنید.
[11]. صرف انواع مغزها در طی پیاده‌روی طولانی‌مدت اربعین، می‌تواند انرژی و توانایی پیاده‌روی را تأمین و به‌عنوان بهترین تغذیه مورداستفاده قرار گیرد.

 
 
منابع
 
صادق احسان­بخش، آثارالصادقین، ناشر دارالعلم، جلد دوم و نهم، قم، 1377.
حسن بن علی ابن شعبه، تحف العقول، ترجمه صادق حسن‌زاده، ناشر:آل علی (علیه السلام)، قم، 1382
طاهره سلیمی، ویتامین درمانی، ابتکار دانش، قم، 1395.
احمد حبیب اللهی و طیبه سلیمی، شناخت طبع و مزاج، ناشر ابتکار دانش، قم، 1395.
علی‌اصغر کاظمی، شیوه‌های درمان در طب سنتی، ابتکار دانش و گنج عرفان، قم، 1395.
آمنه محمودآبادی، خواص و مضرات غذاها، ناشر ابتکار دانش، قم، 1395.

 
نویسنده: حدیثه اسفندیار

 
Send Comment
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.