بیماری‌ها، دارو و روش درمان
یكى از وابستگان امام صادق علیه السلام گوید: یک نفر از یاران حضرت بیمار شد و ما عده‌اى از یاران امام براى عیادت او بیرون رفتیم. در راه با حضرت صادق علیه السلام روبرو شدیم. از ما پرسیدند: كجا مى روید؟ عرض كردیم به عیادت فلانى مى‌رویم. فرمودند: بایستید. ما ایستادیم. حضرت فرمودند:
مَعَ أَحَدِكُمْ تُفّاحَةٌ أَوْ سَفَرْجَلَةٌ أَوْ اُتْرُجَّةٌ أَوْ لُعْقَهٌ مِنْ طیبٍ أَوْ قِطْعَةٌ مِنْ عودِ بُخورٍ؟ فَقُلْنا: ما مَعَنا شَىْءٌ مِنْهذا، فَقالَ: أَما تَعْلَمونَ أَنَّ الْمَریضَ یسْتَریحُ إِلى كُلِّ مااُدْخِلَ بِهِ عَلَیهِ؛
«آیا سیبى، بهى، تُرنجى، كمى عطر یا قطعه‌اى عود با یكى ازشما هست؟» عرض كردیم: از این چیزها با خود نداریم. حضرت فرمودند: «مگر نمى دانید كه بیمار از این كه چیزى برایش ببرند، آرامش مى‌یابد.»
كافى، ج ۳، ص ۱۱۸، ح ۳
امام صادق علیه السلام فرمودند:
... اِعلَم أنَّ آلامَ البَدَنِ و اَدواءَهُ تَخرُجُ بِخُروجِ الشَّعرِ فى مَسامِّهِ و بِخُروجِ الأَظفارِ مِن اَنامِلِها و لِذلِكَ اُمِرَ الاِنسانُ بِالنّورَةِ و حَلقِ الرَّأسِو قَصِّ الاَظفارِ فى كُلِّ اُسبوعٍ لِیسرِعَ الشَّعرُ وَ الاَظفارُ فِى النَّباتِ فَتَخرُجَ الآلامُ وَ الاَدواءُ بِخُروجِهِما؛
بدان كه دردها و بیمارى‌هاى بدن، همراه با درآمدن موها از جایگاه خود و ناخن‌ها از انگشتان، از بدن بیرون مى‌‍‌‌روند. از همین رو، انسان به نوره كشیدن، سر تراشیدن(كوتاه كردن مو) و كوتاه كردن ناخن‌ها در هر هفته، موظف شده است، تا موها و ناخن‌ها رشد شتابان‌‍ترى یابند و با درآمدن آنها، دردها و بیمارى‌ها از تن بیرون بروند.
توحید مفضل، ص ۳۲
امام صادق علیه السلام فرمودند:
مَنْ مَرِضَ ثَلاثَةَ اَیـّامٍ فَكَتَمَهُ وَ لَمْ یخْبِر بِهِ اَحَدا اَبدَلَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ لَحْما خَیراً مِنْ لَحْمِهِ وَ دَماً خَیرا مِنْ دَمِهِ وَ بَشَرَةً خَیراً مِنْ بَشَرَتِهِ وَ شَعْرا خَیرا مِنْشَعْرِهِ. قالَ: قُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِداكَ! وَ كَیفَ یبْدِلُهُ؟ قالَ: یبْدِلُهُ لَحْما وَ دَما وَ شَعرا وَ بَشَرَةً لَمْ یذْنِبْ فیهَا؛
هر كس سه روز بیمار باشد و آن را پنهان كند و هیچ كس را از آن آگاه نسازد، خداوند براى او گوشتى بهتر از آن گوشت (كه در بیمارى از دست رفته است)، خونى بهتر ازخونش، پوستى بهتر از پوستش و مویى بهتر از مویش جایگزین مى كند. پرسیدم: فدایت شوم! چگونه جایگزین مى‌سازد؟ حضرت فرمودند: «براى او گوشت، خون، پوست و مویى را جایگزین مى‌كند كه با آنها گناه نكرده است».
كافى، ج ۳، ص ۱۱۶، ح ۶
امام صادق علیه السلام فرمودند:
لا یسْتَغْنى أَهْلُ كُلِّ بَلَدٍ عَنْ ثَلاثَةٍ یفْزَعُ اِلَیهِمْ فى أَمْرِ دُنْیاهُمْ وَ آخِرَتِهِمْ فَاِنْ عَدِموا ذلِكَ كانوا هَمَجا: فَقیهٌ عالِمٌ وَرِعٌ وَ اَمیرٌ خَیرٌ مُطاعٌ وَ طَبیبٌ بَصیرٌ ثِقَةٌ؛
مردم هر شهرى به سه چیز نیازمندند كه در امور دنیا و آخرت خود به آنها رجوع كنند و اگر آن سه را نداشته باشند گرفتار سرگردانى مى‌شوند: دین شناسِ داناىِ پرهیزكار، حاكم نیكوكارى كه مردم از او اطاعت كنند و پزشک داناى مورد اعتماد.
تحف العقول، ص ۳۲۱
امام على علیه السلام در سفارشى به فرزند خود امام حسن مجتبى علیه السلام فرمودند:
یا بُنَىَّ أَلا اُعَلِّمُكَ اَرْبَعَ خِصالٍ تَسْتَغْنىبِها عَنِ الطِّبِّ؟ فَقالَ: بَلى یا اَمیرَ الْمُؤْمِنینَ، قالَ: لاتَجْلِسْ عَلَى الطَّعامِ إِلاّ وَ اَنـْتَ جائِعٌ وَلا تَقُمْ عَنِ الطَّعامِ إِلاّ وَ اَنـْتَ تَشْتَهیهِ، وَجَوِّدِ الْمَضْغَ، وَ إِذا نِمْتَ فَاعْرِضْ نَفْسَكَ عَلَى الْخِلاءِ فَإِذَا اسْتَعْمَلْتَ هذَا اسْتَغْنَیتَ عَنِ الطِّبِّ؛
فرزندم! آیا چهار نكته به تو نیاموزم كه با رعایت آنها از طبابت بى نیاز شوى؟ عرض كرد: چرا، اى امیر مؤمنان. حضرت فرمودند: تا گرسنه نشده‌اى غذا نخور و تا اشتها دارى از غذا دست بكش و غذا را خوب بجو و قبل از خوابیدن قضاى حاجت كن. اگر این نكات را رعایت كنى، از طبابت بى نیاز مى‌شوى.
الخصال، ص ۲۲۹