بی نهایت کوچک ها در هند

چندان به آغاز عصر مسیحیت نمانده بود که هندی ها با اختراع صفر (2)، برای رو به راه کردن عددنویسی دهدهی، ریاضیدانان آن سرزمین را رو به روی وضعی...

Tuesday, September 17, 2013

حسابان در ژاپن

ژاپنی‌ها در برابر واژه‌ی حسابان واژه‌ی «ینری» به مفهوم «نظریه‌ی دایره» را به کار می‌برده‌اند. بنابر نقل‌قول‌های نسل به نسل و تا اندازه‌ای دقیق،...

Tuesday, September 17, 2013

انتگرال‌های چندگانه و ژاکوبی‌ها

موضوعی که بخش مهمی از بیشترین کتاب‌های درسی حسابان را از آنِ خود می‌سازد توسیع تعریف انتگرال معین تابع‌های با یک متغیر حقیقی به تابع‌های با دو...

Tuesday, September 17, 2013

مشتق های جزئی

در سال های پایانی سده ی هفدهم، نظریه های حسابان نیوتن و لایب نیتس جای خود را در ریاضیات باز کرده و در سروکار داشتن های روزمره با کاربردهای آن...

Tuesday, September 17, 2013

از فاکتوریل n تا تابع گاما

تعریف کنیم که اگر x عدد صحیح مثبت باشد، F(x)=x!؟ به سادگی در می‌یابیم که اگر تابعی از این گونه وجود داشته باشد منحصر به فرد نیست و تعداد آن ها...

Tuesday, September 17, 2013

سری های مک لورن و تیلور

بروک تیلور (1685-1741) از ریاضیدانان بزرگ بریتانیا بود. عمر کوتاه او، در مقام مقایسه، به تقریب با نیمه ی دوم عمر ایزاک نیوتن همزمان بود. او جوانی...

Tuesday, September 17, 2013

جنگلی از معادله های دیفرانسیل

تخم های حسابان، که دیرگاه سده ی هفدهم کاشته شدند، خیلی زود جوانه زده، رشد کرده و جنگلی انبوه از معادله های ریاضی را پدیدار ساختند. درختان این...

Tuesday, September 17, 2013

حساب وردش ها

در حساب دیفرانسیل سروکار با مسئله هایی پیش می آید که موضوع آن ها دستیابی به مقدار یا مقدارهایی از متغیرهایی مستقل است که بزرگ ترین یا کوچک ترین...

Tuesday, September 17, 2013

خاستگاه قاعده ی لوپیتال

درگذشت لوپیتال (1704)، برنولی در نشریه ای که پخش کرد مدعی شد آن بخش از کتاب لوپیتال که قاعده ی را در بر دارد کار او بوده است. ریاضیدانان درباره...

Tuesday, September 17, 2013

همگرایی

قیاسی که در زیر می آید ارزش خواندن را دارد. ریاضیات یک فروشگاه بزرگ است. انبوه نویسندگان دستاوردهای خود را در غرفه های آن جا به نمایش می گذارند....

Tuesday, September 17, 2013

ارشمیدس و روش اِفناء

ارشمیدس (212-287 پیش از میلاد)، دانا به همه ی دانش های زمان خود، برای محاسبه ی مساحت ها و حجم های روشی را به کار برد که از بعضی جهت ها همانندی...

Tuesday, September 17, 2013

تفاضل های متناهی

اما پیش ترین زمینه سازی استادانه و واقعی حساب تفاضل های متناهی را جیمز استرلینگ (6) (1692-1770) فراهم آورده بود. او همچنین بیست و پنج سال پیش...

Tuesday, September 17, 2013

سنجش حجم جسم های توپر

یوهان کپلر (1571-1630)، افزون بر کارهایی که در نجوم و در زمینه های گوناگون از ریاضیات انجام داده بود، بررسی هایی همه سویه را هم برای به دست آوردن...

Tuesday, September 17, 2013

دو مخترع یک اختراع

از دید ایزاک نیوتن، کمیت های هندسی پدید آمده از حرکت پیوسته اند؛ مثلاً، خط از حرکت پیوسته ی نقطه پدید می آید. او کمیت پدیده آمده ی x را فلوئنت...

Tuesday, September 17, 2013

ریاضیدان همه فن حریف

گوتفرید ویلهلم فون لایب نیتس (1646-1716) جامع العلوم و همه فن حریف بود. به همه ی دانش های آن زمان، ریاضیات، منطق، فلسفه، علوم دینی و الهیات،...

Tuesday, September 17, 2013

سلطان ریاضی دوستان

پیر دو فرما در آگست 1601 در بومون دولوماین (2) فرانسه به دنیا آمد. پدرش دومینیک (3) تاجر چرم بود و مادرش کِلِر دولونگ (4) به خانواده ای از حقوقدانان...

Tuesday, September 17, 2013

مأموریّت ناتمام

ایزاک بارو (1630-1677) در مدت زمانی که دوره ی مدرسه را می گذراند نمودهایی قابل ارزش را، که نمایانگر احتمال ورود او به جامعه ی علمی در سطح بالا...

Tuesday, September 17, 2013

مبارزه با فرمول های بی پایان

جان والیس (1616-1703) یکی از توان مندترین، برجسته ترین و نوآورترین ریاضیدانان روزگار خویش بوده است. کار او در زمینه ی آنالیز تأثیر بسیار زیادی...

Tuesday, September 17, 2013

سلطان ریاضی دوستان

پیر دو فرما در آگست 1601 در بومون دولوماین (2) فرانسه به دنیا آمد. پدرش دومینیک (3) تاجر چرم بود و مادرش کِلِر دولونگ (4) به خانواده ای از حقوقدانان...

Tuesday, September 17, 2013

ماجرای قضیّه ی کاوالیری

با متنی اصولی که اقلیدس در زمینه ی هندسه فراهم آورد به خوبی آشناییم، کاری که هنوز آموزش هندسه بر آن پایه انجام می شود. در سده ی پس از زمان اقلیدس،...

Tuesday, September 17, 2013