سیر تحول خوشنویسی در پرتو تعالیم اسلام

اسلام با تقدیس کلام و قلم، بستری فراهم آورد که در آن خوشنویسی به عالی‌ترین جلوه هنری بدل شد. این هنر، از دل ایمان برخاست و در طول قرون، در سرزمین‌های...

Monday, November 17, 2025

محمدقاسم شادیشاه خوشنویس صاحب‌نام ایرانی

محمدقاسم شادیشاه از خوشنویسان و نستعلیق‌نویسان صاحب‌نام اواخر سده نهم و اوایل سده دهم هجری است.

Sunday, November 16, 2025

سیر تحول خط عربی مقارن بعثت پیامبر اسلام(ص)

بررسی سیر تحول کتابت در شبه‌جزیره عربستان نشان می‌دهد که هرچند فرهنگ عرب پیش از اسلام عمدتاً شفاهی بوده است، اما نوشتن در عرصه‌های تجاری، حقوقی...

Sunday, November 16, 2025

ملا حسن حزین خطاط سنندجی

حسن آقا رضا متخلص به "حزین و فلک زده" ابن ملا رضا ابن فضل‌الله نودشی بنا به قول مشهور وی ازخاندان موالی و مشایخ الاسلام سنندج بوده‌است.

Saturday, November 15, 2025

سهم ایرانیان و اعراب‌گذاری قرآن

تحول اعراب‌گذاری قرآن، صرفاً محصول کوشش عالمان عرب در سده‌های نخستین هجری نبود، بلکه در بستر تمدنی گسترده‌تری شکل گرفت که ایرانیان در آن نقشی...

Saturday, November 15, 2025

جعفر سلطان القرائی کتاب شناس، نسخه شناس، مصحح، خطاط و نقاش ایرانی

جعفر سلطان القرائی کتاب شناس، نسخه شناس، مصحح، خطاط و نقاش ایرانی بود.

Friday, November 14, 2025

سرعت گسترش و تثبیت خط کوفی در عصر علوی

تحول و گسترش خط کوفی اولیه در سده‌های نخستین اسلامی از منظر تاریخ فرهنگ و زبان، پدیده‌ای کم‌نظیر و شگفت‌انگیز به شمار می‌آید. در این مقاله با...

Friday, November 14, 2025

حافظ حسین کربلایی تبریزی معروف به ابن کربلایی، مورخ، شاعر و خطاط قرن دهم

حافظ حسین کربلایی تبریزی معروف به ابن کربلایی، مورخ، شاعر و خطاط، از فضلاء و علماى عارف مشرب آذربایجان و از عالمان صوفی قرن دهم می‌باشد.

Thursday, November 13, 2025

دوره تثبیت، تنوع و گسترش خط عربی

سده نخست هجری را می‌توان دوره تثبیت و گسترش خط عربی دانست؛ دوره‌ای که در آن، تحولات سیاسی، فرهنگی و دینی، به‌ویژه تأسیس شهرهای نظامی و اداری...

Thursday, November 13, 2025

سید حیدر حسینی معروف به گُنده نویس

سید حیدر معروف به گُنده‌نویس از خوشنویسان اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است. به این جهت به او لقب گنده‌نویس داده‌اند که با قلم جلی (بسیار...

Wednesday, November 12, 2025

ساختار و تکنیک تزیینی خط بنایی و کاشی‌کاری معقلی

کاشی‌کاری معقلی را می‌توان یکی از شیوه‌های شاخص تزیین معماری ایرانی و اسلامی دانست که در آن، ساختار هندسی و مدولار خط کوفی بنایی با فناوری اجرایی...

Wednesday, November 12, 2025

میر محمد مؤمن عرشی اکبرآبادی شاعر و خوشنویس ایرانی

میر محمد مؤمن عرشی اکبرآبادی از شاعران و خوشنویسان سده یازدهم هجری است.

Tuesday, November 11, 2025

زمینه‌های کتابت در مکه و مدینه

در این مقاله به بررسی سیر تاریخی کتابت در مکه و مدینه در صدر اسلام و تکوین خط کوفی به‌عنوان نخستین خط رسمی کتابت قرآن کریم می‌پردازیم و با تحلیل...

Tuesday, November 11, 2025

میشل فوکو (قسمت آخر)

از نگاه فوکو روابط قدرت و دانش است که انسانها را به عنوان سوژه، عینیت و موضوعیت می‏‌بخشند و به صورت موضوعات دانش در می‏آورند. با این شاهکار در...

Monday, November 10, 2025

قدرت و دانش (1)

میشل فوکو, متفکر معاصر فرانسوى در حوزه هاى گوناگون علوم اجتماعى به تفکر و اندیشه پرداخته است. حرکت فکرى او تحول مهمى در علوم اجتماعى ایجاد کرده...

Monday, November 10, 2025

میرمحمدصالح تِرْمِذی حسینی اکبرآبادی محدث، شاعر و خوشنویس ایرانی تبار

میرمحمدصالح تِرْمِذی حسینی اکبرآبادی محدث، شاعر و خوشنویس ایرانی تبار و از عارفان سلسله قادریه در هند است.

Monday, November 10, 2025

خوشنویسی در تمدن اسلامی هنری قدسی و هویت‌ساز

در این مقاله به بررسی نسبت میان ظهور اسلام و شکل‌گیری مفهوم «خوشنویسی» در سنت اسلامی می‌پردازیم. فرض اصلی آن است که اطلاق واژه‌ی خوشنویسی به...

Monday, November 10, 2025

میشل فوکو (قسمت اوّل)

پرداختن به فوکو، بعنوان متفکری که منتقد مدرنیته و فرهنگ مدرن بمعنای ظهور تاریخی آن در یک دوره و شکل خاصی (شکل کنونی)، نباید ما را تا سر حد ستایش...

Sunday, November 9, 2025

میر عبدالله ترمذی خوشنویس و شاعر ایرانی

میر عبدالله ترمذی خوشنویسان و شاعران اواخر قرن دهم و اوایل یازدهم در دربار اکبرشاه و جهانگیر از پادشاهان گورکانی هند بوده است.

Sunday, November 9, 2025

خط معقلی در پژوهش‌های معاصر

در اطلس خط، خط بنایی (معقلی) را بر اساس میزان پیچیدگی ساختار هندسی و نحوه سازمان‌دهی فضای پر و خالی، به سه قسم «آسان»، «متوسط» و «مشکل» تقسیم...

Sunday, November 9, 2025