خط صفوی، پلی میان مسند باستان و شکل‌گیری خطوط

خط صفوی یکی از شاخه‌های مهم خطوط عربستان شمالی باستان است که به ناحیه صفا در جنوب سوریه منسوب است. در این مقاله به بررسی خاستگاه، ویژگی‌های ساختاری،...

Wednesday, September 17, 2025

شمس مشرقی خوشنویس صاحب‌نام قرن نهم هجری

مولانا شمس الدین محمد قطابی مشرقی تبریزی خوشنویس صاحب‌نام قرن نهم هجری است.

Tuesday, September 16, 2025

خط جَزم، حلقه مفقوده میان نبطی و کوفی در تکوین نظام نوشتاری اسلامی

خط جَزم از کهن‌ترین گونه‌های خط عربی به شمار می‌رود که در بستر تحولات فرهنگی و تمدنی شمال و مرکز شبه‌جزیره عربستان شکل گرفت. در این مقاله با...

Tuesday, September 16, 2025

قدیمی ترین قوم ایران چه کسانی بودند؟

پیش از آنکه مهاجرت گسترده‌ آریایی‌ ها از ماوراء النهر و قفقاز بزرگ به بخش مرکزی فلات ایران آغاز شود، مردمان کهنسال بسیاری در این سرزمین می‌ زیستند.در...

Monday, September 15, 2025

هر آنچه درباره قدیمی ترین شهر ایران باید بدانید

ایران یکی از کشورهای باستانی و غنی از فرهنگ انسانی محسوب می‌ شود که در تاریخ پرفراز و نشیب خود، برخی از کهن‌ ترین تمدن‌ های بشری را به ثبت رسانده...

Monday, September 15, 2025

زین العابدین قزوینی ملقب به معجز نگار نسخ‌ نویس مشهور

زین العابدین قزوینی ملقب به معجز نگار فرزند عبدالنبی محدث قزوینی از خوشنویسان و نسخ‌نویسان مشهور سده سیزدهم هجری و کاتب مخصوص فتحعلی شاه بود.

Monday, September 15, 2025

خط ثمودیان و میراث نوشتاری آنان، مطالعه‌ای تاریخی و زبان‌شناختی

خط ثمودی یکی از شاخه‌های مهم خطوط عربستان شمالی باستان است که به اقوامی منسوب شده که در متون کلاسیک و اسلامی با نام «ثمود» شناخته می‌شوند. در...

Monday, September 15, 2025

هر آنچه درباره لوگاریما، دریاچه ناپدید شونده باید بدانید

در کنار جاده ای که به شهر بالی کاسل (بخشی از پادشاهی متحد در شهرستان آنترم) ایرلند منتهی می شود دریاچه ای عجیب به اسم «لوگاریما» جای گرفته است،...

Sunday, September 14, 2025

میرزا محمدحسین سیفی قزوینی ملقب به عماد الکتاب استاد خط نستعلیق

میرزا محمدحسین سیفی قزوینی ملقب به عماد الکتاب استاد خط نستعلیق در یکصد سال گذشته بود که پیرو و گسترش دهندهٔ سبک و شیوهٔ خاص میرزای کلهر است.

Sunday, September 14, 2025

خط بنیادی‌ترین ارکان شکل‌گیری تمدن‌ها

در این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی، سیر پیدایش خط از مرحله تصویرنگاری تا شکل‌گیری نظام‌های الفبایی را بررسی کرده و سپس به چگونگی اقتباس،...

Sunday, September 14, 2025

سلطان‌ علی قاینی خوشنویس و شاعر صاحب‌نام ایرانی

سلطان‌ علی قاینی خوشنویس و شاعر صاحب‌نام اواخر سده نهم و اوایل سده دهم هجری است.

Saturday, September 13, 2025

خُتَنی و تُمشُقی شاخه‌ای از زبان‌های ایرانی

خُتَنی و تُمشُقی دو گویش برجسته از زبان سکایی میانه، شاخه‌ای از زبان‌های ایرانی میانه شرقی، به‌شمار می‌آیند که در نواحی جنوب و شمال‌شرقی حوزه...

Saturday, September 13, 2025

قائم‌ مقام فراهانی خوشنویس و صدر اعظم ایران، ادیب و شاعر

قائم‌مقام فراهانی خوشنویس و صدر اعظم ایران، ادیب و شاعر بود.

Friday, September 12, 2025

جایگاه خط زند و پازند در تاریخ فرهنگی ایران

نگارش متون فارسی میانه به خط اوستایی، که «پازند» نام گرفت، مرحله‌ای دیگر در تاریخ کتابت دینی ایران به شمار می‌آید. این مقاله با رویکردی تاریخی...

Friday, September 12, 2025

ابوالفیض​​​​​​​  فیضی نستعلیق نویس و شاعر پارسی‌گوی هند

ابوالفیض​​​​​​​  فیضی نستعلیق نویس و شاعر پارسی‌گوی هند بود.

Thursday, September 11, 2025

جایگاه خط در تحولات نوشتاری پیش از اسلام

خط سُریانی به‌عنوان یکی از شاخه‌های مهم خانواده خطوط سامی، نقشی بنیادین در تاریخ فرهنگی و نوشتاری خاورمیانه ایفا کرده است. پژوهش‌های تاریخی...

Thursday, September 11, 2025

درویش عبدالمجید مهرانی طالقانی خوشنویس، شاعر و عارف شهیر ایرانی

درویش عبدالمجید مهرانی طالقانی خوشنویس، شاعر و عارف شهیر ایرانی است.

Wednesday, September 10, 2025

تنوع خط و تداوم سنت اقوام آرامی در فارسی میانه

دوره ساسانی یکی از مهم‌ترین مراحل تحول زبان و خط در تاریخ ایران به‌شمار می‌رود. زبان رسمی این دوره فارسی میانه (پهلوی) بود که تداوم تحول‌یافته‌ای...

Wednesday, September 10, 2025

مرتضی عبدالرسولی استاد هنر خوشنویسی و موسیقی‌دان و استاد ادبیات دانشگاه تهران

مرتضی عبدالرسولی استاد هنر خوشنویسی و موسیقی‌دان و استاد ادبیات دانشگاه تهران بود.

Tuesday, September 9, 2025

تکوین، تحول و هویت نوشتاری و خطی در آفریقا

خط اتیوپیایی، که با نام «خط حبشی» نیز شناخته می‌شود، یکی از کهن‌ترین و منحصربه‌فردترین نظام‌های نوشتاری در قاره آفریقاست. این خط که امروزه با...

Tuesday, September 9, 2025