مردی که در زمان خود افسانه شد (2)

پیش از اقدام به بررسی تفصیلی برخی از شالوده های نظریه نسبیت عام، کارمان را با ارائه طرح کلی و مجملی از آن شروع می کنیم.

Sunday, May 19, 2013

انقلاب در مدل تبیین علمی

در سرتاسر تاریخ علم، از زمان ارسطو، مدل تبیین علمی تغییر نکرده بود. تبیین کردن چیزی از لحاظ علمی همانا مبرهن کردن آن با یک قانون همگانی بود....

Sunday, May 19, 2013

مردی که در زمان خود افسانه شد (1)

در بحث از آلبرت اینشتین، وسوسه می شویم که او را با بعضی دیگر از غولهای تاریخ علم مقایسه کنیم. او، همانند نیوتون،‌ در زمانه خویش افسانه شد. همگان...

Sunday, May 19, 2013

انقلاب های علمی سده ی نوزدهم

به قرن نوزدهم می توان چونان دوره ای انتقالی نگریست. از یک سو، دانشمندان قرن نوزدهم به اکتشافات چشمگیر ادامه دادند، منتها در چارچوب مکانیک نیوتونی....

Sunday, May 19, 2013

چگونه علیت ابطال شد؟

دیوید هیوم(1)فیزیکدان نبود، اما کار او باعث پیدایش تغییری ژرف در کل مفهوم علم گردید. هیوم متهم به صورت بندی معضل استقراء بوده است، هرچند او خود،...

Sunday, May 19, 2013

تکذیب یقین (2)

نیوتون چهار قاعده برای استدلال در فلسفه طبیعی برشمرده است. این قاعده ها چیزی را می سازند که می توان آن را فلسفه علم نیوتون نامید. آنها حتی برای...

Sunday, May 19, 2013

تکذیب یقین (1)

درست همان گونه که گالیله با درهم بافتن رشته های بسیار و منتهی شونده به رشد علم نقطه اوج محسوب می شود، نیوتون نیز با سرجمع کردن همه نظریه هایی...

Sunday, May 19, 2013

افسانه ی سه دوست

هنوز دیری از آن دوران نگذشته که غیاث الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم الخیام، که مختصراً عمر خیام نامیده می شود، در میهن خود به عنوان شاعر در زمره...

Saturday, May 18, 2013

مدیحه سرایان مکتب آذربایجان

تاریخ قفقاز و ایران و هم چنین حیات فرهنگی آن دو، در سده ی 11/12، سخت به هم مربوط است. هر چند که فرمان روایان بزرگ سلجوقی کوشا بودند که ماورای...

Saturday, May 18, 2013

نظامی و مقلدانش

قفقاز جنوبی، تنها از آن رو که در اعتلای قصیده ی مدیحه ای کوشیده و آن را به اوج رفعت رسانده، مدعی مرتبتی خاص در عرصه ی ادبیات فارسی نیست. مگر...

Saturday, May 18, 2013

شعر عصر سلجوقی

سلجوقیان، با پیروزی بر غزنویان و آل بویه، قدرت بزرگ نوینی را پایه گذاری می کنند و تجزیه بیش تر دنیای شرقی اسلام را متوقف می سازند. اینان نسبت...

Saturday, May 18, 2013

سلطان ترک و شعر فارسی

دولت سامانیان، با وجود ظواهر درخشان، در باطن، دستخوش نفاق و مبارزات بود(1) و، از همین رو، قربانی آزمندی سلطان محمود و ایلگ خان گشت. سلطان محمود...

Saturday, May 18, 2013

پیش از فردوسی

با برآمدن سلسله ی سامانی، نه تنها یک دودمان ایرانی، بلکه، یک سلسله ی ایرانی مدافع حقوق سلطنت موروثی به قدرت می رسد که اصل آن از یک خانواده ی...

Saturday, May 18, 2013

روح زبان فارسی

قطعه ناقص دقیقی از روح فئودالی محض سرچشمه می گیرد. تیول دارها به سروران خود خدمت می کنند، دلاوری شهسواری خود را به منصه ی ظهور می رسانند و تا...

Saturday, May 18, 2013

سپیده دم شعر فارسی

تشکیل و صورت یافتن ادبیات فارسی دری در پرده ای ضخیم از ابهام مستور است که مدت ها نفوذ ناپذیر به نظر می رسید. موفقیت های شایان توجهی که با وجود...

Saturday, May 18, 2013

تاریخ ادبیات فارسی پس از اسلام

یک - استیلای تازیان: مداومت فرهنگ ایرانی 1) دو مسیر مختلف: ادبیات بومی (ادامه ی ادبیات فارسی میانه و عامیانه، نخستین آثار شعر هجایی فارسی دری...

Saturday, May 18, 2013

جهانِ پیش از نیوتون

اگر خواننده تاریخ زایش و مرگ چهره های شاخص در تاریخ علم، از کوپرنیک تا دکارت را، وارسی کند، درخواهد یافت که مهمترین ادوار علم و اوج کامیابی آن...

Saturday, May 18, 2013

وارث ارسطو (2)

کاوش در روش گالیله برای هر تاریخ علم یا فلسفه علمی، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. زیرا که او یکی از دست اندرکاران فعال پیدایش علم نوین...

Saturday, May 18, 2013

بنیان فلسفی برای علم

دکارت(1) فیلسوف و دانشمند نامور فرانسوی در قرن هفدهم بود. از دستاوردهای متعدد او، ابداع هندسه تحلیلی بود. اهمیت او در تاریخ تفکر از این روست...

Saturday, May 18, 2013

جانشینان کوپرنیک

پیامدهای براستی مهم کار کوپرنیک توسط خود او توصیف و به تصویر کشیده نشد. در عوض، توسط سه تن: تیکو براهه(1)، جوردانو برونو(2 )‌و یوهان کپلر(3)...

Saturday, May 18, 2013