عصر رکود در ادبيّات عرب

ورود مغولان به بغداد در سال 657 هجري، پراکندگي امپراطوري اسلام را رقم زد. مغولان اربابان آسياي مرکزي گرديدند؛ ايران اندک اندک از براي خود تاريخ...

Saturday, February 7, 2015

تاريخ ادبيات اندلس

فاتحان مسلمان ( عرب ها و بربرها ) به دنبال جهشي كه بعدها تا پواتيه در فرانسه پيششان برد، حدود سال 92 هجري به اسپانيا وارد شدند، و بدين سان، اندلس،...

Saturday, February 7, 2015

شاعران عرب عصر عبّاسي

شعر تازي از عصر عبّاسي به بعد، پايبند تقليد از گذشتگان بود؛ و آزادي هائي که گه گاه در خلال آن مي بينيم، همان شعر نوکلاسيکي است. از شاعران اندلس...

Saturday, February 7, 2015

ستيز نوگرايان و كهنه گرايان

در پايان دوره ي اموي، يكجا شاهد درهم شكستن ساختمان كهن قصيده بوديم: شاعران عاطفي، مقدمه ي عاشقانه اي را كه قصائد اجباراً به آن ها آغاز مي گرديد،...

Saturday, February 7, 2015

نثر ادبي عباسي

شعر تازي در كار نوآوري با سختي بسيار مواجه شد و عاقبت هم آنچه را ايجاد كرده بود نتوانست زنده نگاه دارد. ورود اقوام بيگانه و ميراث هاي فرهنگي...

Saturday, February 7, 2015

شعر عصر اموي

خلافت امويان در قلمرو ادب، و لاجرم در قلمرو شعر، تغيير عمده اي حاصل نكرد. جلوس ايشان به تخت خلافت، يك دوره ي انتقال را آغاز كرد كه طي آن، عوامل...

Saturday, February 7, 2015

نثر تازي در نخستين سده ي اسلامي

فراورده ي بزرگ اسلام، همانا قرآن كريم است. اين كتاب مقدس را مسلمانان البته ساخته ي دست بشر نمي دانند، بلكه در نظر ايشان شاهكاري ست خدائي و تقليدناپذير....

Saturday, February 7, 2015

شاعران عرب جاهلي

اينجا بايد انتخاب كرد. البته نام هاي بسيار مشهور وجود دارد؛ اما اشعاري كه تحت آن نام ها انتشار يافته سخت به يكديگر شبيه اند. در عوض شاعراني مي...

Saturday, February 7, 2015

شعر در آغاز اسلام

نام « مُخَضْرَم » بر شاعراني اطلاق مي شود كه چندي در عصر جاهلي، و سپس در اسلام زيسته اند. اين كلمه كه وجه اشتقاقش را به گونه هاي مختلفي بيان...

Saturday, February 7, 2015

شعر جاهلي

در كنار « منتخبات » ( = جُنگ هاي شعر ) كه همانا مجموعه هاي تخصسي ادبي و شامل اشعار منسوب به عصر جاهلي باشد، تعداد بي شماري تأليفات ادبي يا تاريخي...

Saturday, February 7, 2015

نثر عربي پيش از اسلام

درباره ي نثر عربي، با آن كه تنها در قرن هشتم- نهم ميلادي ( دوم- سوم هجري ) شكل گرفته، نبايد پنداشت كه ابداع طبيعي نوابغ غير عرب ادبيات، چون ابن...

Saturday, February 7, 2015

روايت مهم است

در مورد داستان ها سه نکته وجود دارد؛ اگر گفته شوند، تمايل دارند که شنيده شوند؛ اگر شنيده شوند، تمايل دارند که جذب شوند؛ و اگر جذب شوند، تمايل...

Sunday, February 1, 2015

عبور از مرزها

وسواس در مورد بيگانگان حقيقتاً به تکرار صحنه ي نخستيني قديس و غريبه مربوط مي شود. به همين دليل است که مي گويم فيلم هايي چون مردان سياه پوش و...

Sunday, February 1, 2015

قصه ي دوقلوهاي سيامي

روايت هاي آغازين به هيچ وجه به يونانيان و روميان محدود نمي شد. در ادامه ي مطالب قصد دارم به پيدايش دو نوع ديالکتيک متفاوت روايت ملي در تاريخ...

Sunday, February 1, 2015

آمريکا و ديگران

آمريکا نيز چون ديگر ملل با گفتن داستان هايي در مورد خود و « ديگران »، هويت خويش را تعيين کرده است. امروز، پس از دو جنگ جهاني و جنگ هاي سرد، آمريکا...

Sunday, February 1, 2015

بازگويي تاريخ

تعصب نژادي مي تواند نمودهاي خشونت آميزي داشته باشد، چون انسان به دشمن نياز دارد؛ و از آن جا که دشمن ديگر کمونيسم نيست - چون ديگر وجود خارجي ندارد...

Sunday, February 1, 2015

اسطوره هاي پيدايش روم

تمدن روم چون اغلب فرهنگ هاي ديگر جهان، بر پايه ي داستان استوار شد. و اين جا نيز بايد با يادآوري عبارت والتر بنيامين که مي گفت هر سند و گواه تمدن...

Sunday, February 1, 2015

تناقض نهفته در شهادت

روشن است که گذشته ي قربانيان را بايد به شکلي به ياد آورد که با يادبود آيينيِ قهرمانان و خدايان متفاوت باشد. ميان « روايت هاي کوچک » شکست خوردگان...

Sunday, February 1, 2015

داستان از آنِ کيست؟

وقتي نوبت به زندگي واقعي مي رسد، انگيزه ي روايت کردن، پيامدهاي بسيار متفاوتي دارد. در اين جا، اين که ما چگونه و چه چيزي را تعريف مي کنيم، چه...

Sunday, February 1, 2015

شهادت در پيشگاه تاريخ

اگر مسائل مربوط به حقيقت روايي، همان گونه که تاکنون گفته ام، در موارد آسيب رواني نقش حياتي دارند، وقتي نوبت به آسيب هاي تاريخي مي رسد، اهميتي...

Sunday, February 1, 2015