شعر آیینی دوران صفوی و قاجار

شعر دوره ی صفوی و قاجار را از این منظر بررسی می کنیم که توجه شاعران به مدح و ستایش ائمه اطهار(ع)، در هر یک از این دوره ها تا حدِّ بسیاری یکسان...

Sunday, February 16, 2014

پیشینه ی مرثیه سرایی در شعر فارسی و تأثیر آن بر شعر آیینی

پیش از پرداختن به شعر آیینی فارسی در دوره ی تیموری، صفوی و قاجار- از آنجا که وجه غالب شعر این دوران مرثیه بود و نخستین نمونه های موجود در قالب...

Sunday, February 16, 2014

تاریخ شعر آیینی

منشأ شعر آیینی فارسی به صدراسلام، و در واقع به نخستین سروده های آیینی شاعران عرب باز می گردد. بنابراین این گونه سروده ها را باید در شعرهای آیینی...

Sunday, February 16, 2014

سیره سرایی و منقبت سرایی

«سیره، از ماده ی سیر یعنی حرکت و راه رفتن گرفته شده است. مسلمین این لغت را از قرن اول و دوم هجری به کار بردند. قدیمی ترین سیره ها را "ابن اسحاق"...

Sunday, February 16, 2014

شعر آیینی عرب الگوی شاعران آیینی سرای فارسی

پیرامون جایگاه و اهمیت شعر نزد اعراب، تاکنون مباحث بسیاری را در متون و کتب ادبی که صاحب نظران در آن به شعر و ادب عرب اختصاص داده اند، خوانده...

Sunday, February 16, 2014

شعر آیینی و انواع آن

دامنه ی باورهای مذهبی بسیار گسترده است. اگر از منظر ادبیات به آن بنگریم، بیش از همه، یک موضوع عام از جایگاه ویژه ای بهره مند است و آن، شعر آیینی...

Sunday, February 16, 2014

نشانه شناسی شعر

جوانمرد! این شعرها را چون آیینه دان! آخر، دانی که آیینه را صورتی نیست، در خود. اما هر که نگه کند، صورت خود تواند دیدن. همچنین می دان که شعر را،...

Thursday, February 13, 2014

پیرنگ در عمل

تأمّل درباره ی نظریه ممکن است احساس کند. این نکته ای مهم است که آشنایی دقیق ما با ادبیات و شناخت مستقیم ما از آن همواره در حال افزایش است و طبیعی...

Tuesday, February 11, 2014

پیرنگ در یک نگاه

پیرنگ را می توان الگو یا ساختار حوادثی دانست که در متنی معیّن روی می دهند. تعابیر و برداشت های مختلفی از مفهوم پیرنگ رواج دارد، اما در بیشتر...

Tuesday, February 11, 2014

پیرنگ و زمان

پیرنگ نظم و ترتیبی است که کنش داستان به خود می گیرد. کنش داستانی نیز در سیرِت تحوّل خود به ناگزیر نیازمند عنصری به نام زمان است. همه ی لغات اصطلاحاتی...

Tuesday, February 11, 2014

کشمکش بر سر پیرنگ

ما امروزه با مفهوم سنّتی پیرنگ راحت نیستیم و این مفهوم دیگر برایمان رضایت بخش نیست و به همین دلیل ترجیح می دهیم با نظر هِنری جیمز موافقت کنیم...

Tuesday, February 11, 2014

پیرنگ در بوطیقا

اصطلاح بوطیقا مفهوم حرکت و ساماندهی را که در پیرنگ ارسطویی وجود داشت، حفظ کرده ولی تأکیدی بر طرح ریزی مکانیکی ندارد. پیتر گَرِت، در کتاب خود...

Tuesday, February 11, 2014

تولستوی علیه شکسپیر

تولستوی نویسنده ای است که عمیقاً به محاکات توجه دارد و بی آن که در آثار مکتوب خود به ارسطو متوسل شود، نظریات و علایقی را بازتاب می دهد که عملاً...

Tuesday, February 11, 2014

پیرنگ و محاکات در ادبیات جدید

در سرآغاز قرن هفدهم قواعد کاملاً مستقر شده بودند و ادبیاتِ مبتنی بر اصول و قواعد در حال پیشرفت و شکوفایی بود بی آن که بتواند مدّعی پیروزی کامل...

Tuesday, February 11, 2014

سیطره ی ارسطو بر ادبیّات کهن

انقطاع و گسستی که در دوره ی فترت قرون وسطا پدید آمد، در عصر رنسانس و زمانی به پایان رسید که فنّ شعر ارسطو از طریق شرح و ترجمه ی عربیِ ابن رشد...

Tuesday, February 11, 2014

معضل بنیادین

پیرنگ امروزه ظاهراً در میان اصطلاح های پذیرفته و مقبولِ ادبی جایگاه رفیعی ندارد. این واژه هم زمان با ظهور جریان پر شور اندیشه ی رمانتیک که انسان...

Tuesday, February 11, 2014

پیرنگ و محاکات در دوره باستانی

مبنای اصلی اندیشه ی ارسطو در کتاب فنّ شعر عبارت است از محاکات که همان تقلید یا بازنمایی است. این تکیه و تأکید پیامدهای ضمنی بسیاری دارد، زیرا...

Tuesday, February 11, 2014

آینده سوررئالیسم

سوررئالیسم نفوذ زیادی داشته است، نه فقط در فرانسه، در نقاط دیگر دنیا هم. دوره ی کلاسیک سوررئالیسم شاید سپری شده باشد، ولی کمتر کشوری از تأثیر...

Sunday, February 9, 2014

از دادائیسم تا سوررئالیسم

می توان ادعا کرد که دادا در رهایی هنرمند از قید گذشته نقش مهمی بازی کرده بود. در تداوم هنر وقفه ای افکنده بود. سنت را در ذوق، در عادات اجتماعی...

Sunday, February 9, 2014

فراواقع گرایی

من معتقدم که این دو حالت ظاهراً متناقض، که رؤیا و واقعیت باشند، در آینده به یک جور واقعیت مطلق، یک فراواقعیت، مبدل خواهند شد.

Sunday, February 9, 2014