هشت گوشه و رمز و راز آن

خيام چنان در ششدر حيرت در راز و رمز چهار عنصر و پنج حس و شش جهت و هفت آسمان سرگردان است که به معماهاي ديگر عالم نمي رسد، و اکنون استاد نه ايجي...

Sunday, November 28, 2010

موسيقي حروف و واژه ها

زبان وسيله ايست براي برقراري ارتباط و تفهيم و تفهم.به عبارت ديگر علت پيدايش زبان نياز به برقراري ارتباط بوده است. از اين رو در امر تفهيم و تفهم...

Sunday, November 28, 2010

فيل در مثنوي (2)

ابزار کسب معرفت براي انسان، حواس ظاهري است. حواس ظاهري اولاً محدوداند دوم نسبي اند و سوم حوزه درکشان امور مادي است و به امور معنوي از طرق غيرتجربي...

Monday, November 22, 2010

فيل در مثنوي (1)

معرفت شناسي (Epistemology) انديشه اي است کهن که امروزه در هيأتي تازه تر رواج يافته و غير از حوزه ديني، زمينه هاي اجتماعي و اقتصادي را نيز درنورديده....

Monday, November 22, 2010

ترنج: ميوه اي از جنس ميوه هاي بهشتي (2)

از ترنج و نارنج، گاهي خيمه و خرگاه پادشاهان را تزيين مي کردند. در تاريخ بيهقي آمده است: «... و وقت ترنج و نارنج بود و باغهاي اين بقعت ـ ستّارآباد...

Monday, November 22, 2010

ترنج: ميوه اي از جنس ميوه هاي بهشتي (1)

در ذهن و زبان مردم، بعضي از ميوه ها، رنگ اسطوره به خود گرفته است، از آن جمله: انار، انجير، سيب سرخ و نارنج و ترنج. ترنج، ميوه اي از جنس مرکبات...

Monday, November 22, 2010

پرواز از برج معني (سماع) (4)

محمد غزالي در «احياء العلوم» آدابي را براي سماع برشمرده است که خلاصه آن چنين است: 1ـ مراعات زمان و مکان و ياران؛ 2ـ نپرداختن به سماع اگر در...

Monday, November 22, 2010

پرواز از برج معني (سماع) (3)

چنان که گفته شد، چون کار سماع درويشان بالا گرفت و از زعقات و وجد و دست افشاني و پاي کوبي گذشت؛ چه بسا که يکي يا چند تن از دراويش در حين رقص و...

Monday, November 22, 2010

پرواز از برج معني (سماع) (2)

چنان که ذکر شد به احتمال قوي سماع به صورت سازمان يافته ي آن در قرون اوليه ي اسلام و در بين متصوفه شکل گرفته است و به احتمال بسيار، اين عرفاي...

Monday, November 22, 2010

پرواز از برج معني (سماع) (1)

سماع، يکي از جنجالي ترين رسوم صوفيان است که از ديرباز بين مخالفان و موافقان آن بحث و مجادلات فراوان بوده و هست. اين مقاله نگرشي پژوهشگرانه به...

Monday, November 22, 2010

شعر مشروطه و شعر عوام (1)

سبک اگرچه حاصل فکر، انديشه و نگرش خاص هنرمند است و به قولي ردپاي انديشة اوست، اما عواملي چون محيط، اجتماع، فرهنگ و جريانهاي ادبي در شکل گيري...

Monday, November 22, 2010

شعر مشروطه و شعر عوام (2)

ويژگي هاي شعر مشروطه را مي توان به صورت ذيل دسته بندي کرد: 1ـ شعر مشروطه چه از نظر محتوا و چه از نظر اهداف شاعر دور از دربار است. 2ـ شعر مشروطه...

Monday, November 22, 2010

رحيق (4)

اصولاً اين نکته قابل تأمل است که حافظ صفت عمده پير ـ يعني کسي که راهنماي سالک به سوي حق است و خود نيز واصل ـ همين مي نوشي و سفارش او به مي مي‌داند....

Monday, November 22, 2010

رحيق(3)

اگر مي حافظ اکثراً مي روحاني است و حامل سرمستي و شور عشق و بيخودي و فنا و رازداني و کشف اسرار غيب است چرا حافظ گاه که عزم صلاح و توبه دارد مسئله...

Monday, November 22, 2010

رحيق (2)

اگر سالک به تهذيب و مراقبه خويش همچنان ادامه دهد، خداوند با جلوه بيشتري بر او جلوه‌گر مي‌شود. بدين ترتيب که موجودات آئينه اسماء و صفات حق مي‌شوند....

Monday, November 22, 2010

رحيق(1)

واژه مي و مترادف آن در ادبيات عرفاني جايگاهي ويژه دارد و در اين ميان در شعر حافظ زيباترين، پر راز و رمزترين و حکيمانه‌ترين ابيات را به خود اختصاص...

Monday, November 22, 2010

فرهنگ عاميانه در شعر ناصرخسرو (2)

در فرآيند توجه ناصر به فرهنگ عاميانه و دور مانده از هنجارها و قواعد رسمي زبان و ادب که شاعران همکار او در دربار آن ها را به کار مي بردند، نبايد...

Monday, November 22, 2010

فرهنگ عاميانه در شعر ناصرخسرو (1)

در مقاله حاضر به اين نکته توجه شده است که ناصرخسرو با توجه به باورهاي عميق مذهبي و دگرگوني فکري و فرهنگي که در شخصيتش به وجود آمد، با خواص روزگار...

Monday, November 22, 2010

آيا در شعر فارسي قالب «مفرد» هست؟ (2)

بعضي در تعريف فرد گفته اند که مصرع باشد يا نباشد (صادقي، 1373، ص193) از طرفي از 79 بيت پراکنده سعدي (همان، ص169) فقط 6 بيت بي قافيه است يعني...

Monday, November 22, 2010

آيا در شعر فارسي قالب «مفرد» هست؟ (1)

امروز همه مفرد (جمع آن مفردات) را يکي از قالب هاي شعر فارسي مي دانند. اين گفتار پژوهشي است در اين که آيا در گذشته قالبي به نام مفرد وجود داشته...

Monday, November 22, 2010