جايگاه علم تاريخ در حکمت مشاء (2)

مقتضياتي كه ظهور اسلام و شكل‌گيري قلمرو اسلامي را مطرح كرد، مسلمانان را به تاريخ و علم تاريخ علاقه‌مند ساخت و از ابتداي عصر اسلامي، پرداختن به...

Thursday, December 30, 2010

صاحبان حق

ثبوت حق در جهان خارج، مستلزم فرض متعلق و صاحب حق است. بدون چنين فرضي نمي توان وجود هيچ گونه حقي را در جهان خارج تصور کرد. يکي از مباحث اصلي در...

Tuesday, December 28, 2010

گزاره هاي موجّه؛ بحثي منطقي يا فلسفي؟

بحث درباره ي مواد ثلاث (وجوب، امکان و امتناع) و گزاره هاي موجّه، هم در منطق و هم در فلسفه مطرح است. منطق دانان مسلمان در آثار منطقي خويش، اغلب...

Tuesday, December 28, 2010

«امتداد» از ديدگاه لايب نيتس

مقاله ي حاضر با پرداختن به مراحل شکل گيري افکار لايب نيتس در مورد امتداد و مکان، و ارتباط آن دو با هم، نشان مي دهد که لايب نيتس چگونه با نفي...

Tuesday, December 28, 2010

حکم ناپذيري وجود

بنابر ديدگاه هاي فلسفي رايج، موضوع فلسفه ي اولي عبارت است از «وجود مطلق» يا «موجود از آن جهت که موجود است»؛ ولي روشن است که درستي اين سخن، مشروط...

Tuesday, December 28, 2010

تحليل اشکالات حدوث جسماني نفس

علم النفس فلسفي ملّاصدرا مورد انتقاد ملّارجبعلي تبريزي و قاضي سعيد قمي قرار گرفته است. به عقيده ي تبريزي، نفس يا از ابتدا نيازمند به مادّه است...

Tuesday, December 28, 2010

رويکرد اشراقي ابن سينا در هستي شناسي

نوشتار حاضر تلاش دارد تا بر خلاف ذهنيت غالب درباره ي ابن سينا رويکرد نويني از تفکرات وي را طرح کند و آن را به اثبات برساند. طبق اين رويکرد، ابن...

Tuesday, December 28, 2010

ديدگاه ابن سينا و شيخ اشراق در اصالت وجود يا ماهيت

مسئله ي اصالت وجود يا ماهيت يکي از مهم ترين مسائل فلسفي مي باشد که اگر چه به طور مستقل از زمان ميرداماد و ملّاصدرا مطرح شده است، امّا محتوا و...

Tuesday, December 28, 2010

مروري بر ويژگي هاي فرضيه و نقش آن در مطالعات تجربي

فرضيه به عنوان پاسخ موقت به سؤالات تحقيق ،برآورد حدسي روابط بين متغيرهاي آن ، و هدايت کننده ي منظم و استوار فرايند پژوهش ، يکي از سازه هاي مهم...

Friday, December 24, 2010

مروري بر ويژگي هاي فرضيه و نقش آن در مطالعات تجربي

فرضيه به عنوان پاسخ موقت به سؤالات تحقيق ،برآورد حدسي روابط بين متغيرهاي آن ، و هدايت کننده ي منظم و استوار فرايند پژوهش ، يکي از سازه هاي مهم...

Friday, December 24, 2010

درآمدي بر مباني معرفت شناسي اسپينوزا

نگارنده مقاله ي حاضر بر آن است تا در بررسي مباني معرفت شناسي فلسفه ي اسپينوزا ،برخي از مهم ترين سؤالات معرفت شناسي را پيش روي نظريات فلسفي اين...

Friday, December 24, 2010

«زمان » از ديدگاه ملاصدرا و برگسون

زمان حقيقتي است که با وجود انسان پيوند يافته است و انسان هميشه خود را چنبره ي آن مي يابد ، گويا انسان اسير زمان است و راهي براي برون رفت از اين...

Friday, December 24, 2010

بررسي پديدار و شيء في نفسه

يکي از مباحث که در فلسفه ي کانت مطرح است ، و از تفاوت هاي اصلي اين فيلسوف با فلاسفه ي پيش از او محسوب مي شود ، مبحث پديدار و شيء في نفسه است...

Friday, December 24, 2010

نگاهي به «نفس » و «ذهن » و نقش آنها در ادراک

در مقاله ي حاضر ، از اهميت علم و ادراک سخن مي رود و بر نقش و ذهن در اين زمينه تأکيد مي شود . با اين که نفس شريف ترين عنصر ذاتي و واقعيت وجودي...

Tuesday, December 21, 2010

نقش وجودي انسان در معرفت بشري

در کل سنت متافيزيک ،چه در دنياي غرب و چه در جهان اسلام ،با دو تفسير عمده از نقش وجودي انسان در عمل «معرفت » مواجه مي شويم :1) تفسيري که بر پايه...

Tuesday, December 21, 2010

ديدگاه فلسفي ابوريحان بيروني

ابوريحان بيروني از تبار خوارزميان يا قوم معروف اوستايي که خود نژاد آريايي ناب داشته، با شخصيتي که از فرهنگ گرانبار ملي- ميهني او سرچشمه مي گيرد،...

Tuesday, December 7, 2010

مفاهيم يکتاپرستانه از واقعيت غايي (2)

آيين‌هاي يکتاپرستي را مي‌توان با استفاده از معيارهايي متفاوت از بحث‌هاي مذکور از يکديگر متمايز کرد. درک اين مساله مستلزم شناخت تمايزاتي است که...

Tuesday, December 7, 2010

مفاهيم يکتاپرستانه از واقعيت غايي (1)

اين مقاله دو مفروض دارد: 1. ميان يکتاپرستي يوناني با ديگر انواع يکتاپرستي همانندي وجود دارد؛ 2. يکتاپرستي يوناني در چشم انداز اديان سامي (يهوديت،...

Tuesday, December 7, 2010

پژوهشي تطبيقي در موضوع هستي شناسي (4)

حقيقت وجود که مطلق به اطلاق حقيقي، يعني مطلق از جميع قيود، حتي از قيد اطلاق، به اصطلاح لابشرط مقسمي است، همان وجود حق متعال است که در مراتب و...

Sunday, December 5, 2010

پژوهشي تطبيقي در موضوع هستي شناسي (5)

ميان دانته (1) بزرگ شاعر عارف مسيحي و ابن عربي بزرگ عارف شاعر مسلمان رابطه فکري بسيار نزديک برقرار بوده است. تفحص در آثار ابن عربي و تامل در...

Sunday, December 5, 2010