فرق بین مفهوم اخلاقی و حقوقی چیست؟

فرق بین حکم اخلاقی با حکم حقوقی چیست؟ هر دو از یک جهت شریکند که رابطه‌ای بین فعل و غایت مطلوب در نظر گرفته شده و فعل در رابطه با آن غایت، ضرورت...

Friday, June 10, 2016

حسن و قبح عقلی

معمولاً وقتی به صورت اخباری بیان می‌شود از مفاهیمی از قبیل «خیر و شر» یا «حسن و قبح» استفاده می‌شود. می‌گوئیم فلان کار، خوب است و فلان کار، بد...

Friday, June 10, 2016

مسئله‌‌های اصلیِ فلسفه‌ی اخلاق و میزان اهمیت آن

کلمه اخلاق که جمع خلق است در اصل لغت به معنای یک صفت نفسانی است، یا یک هیئت راسخه، یک حالتی که در نفس رسوخ داشته باشد. و موجب این بشود که افعالی...

Friday, June 10, 2016

ویژگی‌های مفاهیم اخلاقی

در فلسفه اخلاق، ابهامات زیادی وجود دارد که منشأ اختلافات فراوانی شده و به نظر می‌رسد که یکی از مسائل کلیدی که کمک می‌کند به حل بسیاری از این...

Friday, June 10, 2016

ادله‌ی نقلی جاودانگی نفس

آیاتی را که بر جاودانگی نفس دلالت دارند، در دو دسته‌ی کلی می‌توان جای داد: دسته‌ای درباره‌ی بهشتیان، و دسته‌ی دیگر درباره‌ی جهنمیان. در همه‌ی...

Friday, April 22, 2016

حرکت نفس از دیدگاه فیلسوفان

یکی از مباحث ارزنده‌ی علم النفس، مسئله‌ی تغیر و ثبات نفس است. آیا نفس موجودی غیرثابت و تغییر پذیر است یا خیر؟ و در صورت تغییرپذیری، آیا به گونه‌ی...

Friday, April 22, 2016

ادله‌ی نقلیِ اثباتِ حدوثِ نفس

اندیشه ورانی که تقدم نفس بر بدن را محال می‌دانند، افزون بر دلیل‌های عقلی، به ادله‌ی نقلی نیز تمسک جسته‌اند، که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

Friday, April 22, 2016

کثرت یا وحدت نفس انسانی (1)

یکی از گونه‌های نفس که در وجود آن تردیدی نیست نفس انسانی است، و برجسته‌ترین ویژگی آن، تفکر و اندیشه است.

Friday, April 22, 2016

کثرت یا وحدت نفس انسانی (2)

در نوشتار پیش به محورهای بحث وحدت و کثرت نفس اشاره کرده، آن را در قالب سه پرسش بنیادین مطرح ساختیم و به دو پرسش پاسخ گفتیم. اکنون نیز نوبت آن...

Friday, April 22, 2016

خودانتقادی با دستاوردهای فکری غرب

در پس همه‌ی انتقادات ما از سطح زندگی، سیاست، علم و فکر در حقیقت نوعی از نقد غرب نهفته است، یعنی ما باید با نقد این ساحات به واقع، نقد غرب می‌کنیم....

Friday, April 22, 2016

کانتی که در ایران می‌شناسیم

فکر نقاد با کانت شروع شده است و جامعه‌ای که می‌خواهد فکری نقاد داشته باشد، گویی می‌باید نسبتی با این فکر پیدا کند. اما آیا در هر جا و زمان هرجامعه‌ای...

Friday, April 22, 2016

رویداد علیه تاریخ

نقد هر شیء می‌تواند آشکارگی حقیقت شیء باشد؛ بدین معنا نقد تاریخ نیز آشکارکردن حقیقت تاریخ است. در این معنا حقیقت تاریخ، رخداد است لذا برای نیل...

Friday, April 22, 2016

سنجش در تاریخ

مقصود کانت از سنجش، میزان و توانایی خرد انسان است که شاید بتواند معادلی برای نقد باشد. اما از آنجایی که کانت خرد را در بستر تاریخی نمی‌بیند،...

Friday, April 22, 2016

تبیین رابطه‌ی نفس و بدن از دیدگاه فلسفه‌ی مشاء

بحث رابطه‌ی نفس و بدن یکی از مباحثی است که از سویی حکمای یونان باستان، اندیشمندان قرون وسطا و فلاسفه‌ی عصر جدید در مغرب زمین و از سوی دیگر حکمای...

Thursday, April 21, 2016

دیدگاه برگزیده در اثبات تجرد نفس

نفس حیوانی و انسانی، چه هنگام حدوث و چه در زمان بقا مجرد است؛ البته نه به این معنا که حیوان و انسان تنها دارای یک نفس باشند (چنان که ملاصدرا...

Thursday, April 21, 2016

انواع قوای انواعِ نفس

یکی از موضوع‌های گسترده‌ای که بخش درخور توجهی از متون فلسفی را به خود اختصاص داده، بحث قوای نفس است. آنان نفس را به نباتی، حیوانی و انسانی تقسیم...

Thursday, April 21, 2016

جسمانی یا روحانی (مادی یا مجرد) بودن نفس

مادی یا مجرد بودن نفس از مباحث ارزشمند و پراهمیت علم النفس فلسفی است و به سان بحث انواع نفس پیشینه‌ای دراز دارد. پرسشی از دیرباز توجه اندیشمندان...

Thursday, April 21, 2016

انواع نفس

در میان آثار اندیشمندان با چهارگونه نفس روبه رو می‌شویم که در اعتقاد به وجود آنها اختلافاتی هست. پیش از ورود به مباحث اصلی، ارائه تعریف اجمالی...

Thursday, April 21, 2016

تعریف نفس در نگاه فیلسوفان

واژه «نفس» در لغت به معنای شخص، روح، خون، حقیقت شیء، قصد و نیت و... به کار رفته است. از این میان، آنچه با معانی اصطلاحی این واژه همخوانی دارد،...

Thursday, April 21, 2016

یادی از دکتر شرف الدین خراسانی

سالها در دائرة المعارف بزرگ اسلامی توفیق آن را داشتم که از نزدیک از محضر دانشی مرد بزرگی بهره مند شوم که بی تردید یکی از مفاخر برجسته فرهنگی...

Wednesday, April 20, 2016