عناصر بنیادین فلسفه‌ی حق

دایرة‌المعارف علوم فلسفی هگل به سه بخش تقسیم می‌شود؛ یک منطق، یک فلسفه‌ی طبیعت و یک فلسفه‌ی روح. همان الگوی سه وجهی فلسفه‌ی روح را نیز به سه...

Friday, November 13, 2015

کتاب پدیدارشناسی روح هگل

اصطلاح «پدیدارشناسی» به دست دانشمند و ریاضیدان آلمانی (و طرف مکاتبه‌ی کانت)، ی. هـ . لامبرت (1728-1777) وضع شد، و کانت در نامه‌ای به لامبرت،...

Friday, November 13, 2015

کتاب علم منطق هگل

علم منطقِ هگل، مشتمل بر سه «کتاب» که به ترتیب در سال‌های 1812،1813 و 1816 منتشر شدند، بعید است که با همان درجه از اشتیاق که اغلب با مطالعه‌ی...

Friday, November 13, 2015

نگاهی به فلسفه‌ی هگل

بیان موجز خود هگل درباره‏ی‌ ماهیت فلسفه که در «پیشگفتار» عناصر فلسفه‌ی حق آمده است، تنشی سرشت‌نما را در رهیافت فلسفی وی و، به ویژه، در رهیافتش...

Friday, November 13, 2015

هگل و پس از هگل

هگل در سال 1770 در اشتوتگارت به دنیا آمد و سال‌های 1788 تا 1793 را به عنوان دانشجوی الهیات در حوالی توبینگن سپری کرد. در آنجا بود که وی روابطی...

Friday, November 13, 2015

پنج درون‌مایه‌ی فلسفی هنر مفهومی

مسئله‌ی تعریف هنر به هیچ‌ وجه دغدغه‌ای نیست که خاص هنر مفهومی باشد. دلمشغولی‌ای که تعریف هنر برمی‌انگیزد ریشه در دو مسئله‌ی عمده دارد: نخست آن...

Thursday, November 12, 2015

فلسفه‌ی هنر مفهومی

دغدغه‌های فلسفیِ ناشی از هنر مفهومی را می‌توان به دو دسته‌ی اصلی تقسیم کرد: دسته‌ی نخست پرسش‌های خاصی هستند در مورد خودِ هنر مفهومی و ادعاهایی...

Thursday, November 12, 2015

نیکولاس کوزایی و نوافلاطون‌گرایی

نوافلاطون‌گرایی نیکولاس چگونه به اندیشه‌اش در باب خدا یاری می‌رساند؟ یکی از مزیت‌های این دیدگاه آن است که نیکولاس می‌تواند تقارن مبنایی میان...

Tuesday, November 10, 2015

الهیات فلسفی نیکولاس کوزایی

ارتباط میان در باب جهل آموخته و در باب حدس‌ها الگویی شد برای آثار نظری پرشمار کوتاه‌تری که نیکولاس در دو دهه‌ی بعدی به نگارش درآورد. او بینش‌‌های...

Tuesday, November 10, 2015

شناخت‌شناسی نیکولاس کوزایی

نیکولاس کوزایی همان‌طور که مرزی میان ایمان و عقل ترسیم نمی‌کند، وجودشناسی و معرفت‌شناسی را نیز قاطعانه از هم جدا نمی‌سازد. به همین دلیل، شایسته...

Tuesday, November 10, 2015

متافیزیک نیکولاس کوزایی

گزاف نخواهد بود اگر بگوییم بهترین راه فهم اندیشه‌ی نیکولاس کوزایی این است که او را فردی بدانیم که با بهره بردن از نوعی چارچوب نوافلاطونی مسیحی...

Tuesday, November 10, 2015

زندگینامه‌ی نیکولاس کوزایی

نیکولاس کوزایی (نیکولاوس کریفتس یا کرپس به زبان آلمانی، و بعدها نیکولاوس کوسانوس به زبان لاتین) در سال 1401 میلادی در شهر کوئس (برن کاستل-کوئس...

Tuesday, November 10, 2015

نیکولاس کوزایی

شواهد مؤید این مطلبند که مهم‌ترین متفکر آلمانی قرن پانزدهم، نیکولاس کوزای [نیکولاوس کوسانوس] (1401-1464)، درعین حال از متولیان و اصلاحگران کلیسا...

Tuesday, November 10, 2015

طعم تلخ فردید

فردید، اندیشمند «تلخی»ست. تلخی اندیشه و سلوک اجتماعی او، به نحوی، همه مخاطبان او را نواخته و هنوز هم می‌نوازد؛ چه کسان یا گروه‌هایی که او را...

Monday, November 2, 2015

روشنفکری و خودکامگی

سیداحمد فردید (1373-1289) فیلسوف شفاهی و استاد فلسفه دانشگاه تهران متولد سال 1289 در یزد پس از پایان دوران متوسطه در سال 1307 وارد دانش‌سرای...

Monday, November 2, 2015

تفاوت فاهمه و عقل نزد کانت

در این نوشتار قصد داریم تا به تفاوت فاهمه و عقل از دیدگاه کانت بپردازیم؛ یعنی دو قوه‌ای که کانت چنین می‌نامد و قائل به تمایز آنهاست. روشن است...

Thursday, October 29, 2015

وینگنشتاین و طرحواره‌های ذهنی

در این مقاله به نقش طرحواره‌های ذهنی در آموزش پرداخته شده است و سه نوع مکتب فکری در باب طرحواره‌های ذهنی معرفی شده است. با بررسی دو نوع افراطی...

Thursday, October 29, 2015

وان / دانتسیخ، داویت

وان دانتسیخ در سیزده سالگی نخستین مقاله‌ی ریاضی خود را نوشت، که در یک مجله‌ی هلندی بچاپ رسید. پس از اتمام دوره‌ی دبیرستان، به تحصیل در رشته‌ی...

Wednesday, October 28, 2015

دانزاسکوتس، جان

درباره‌ی زندگی جان دانز اسکوْتس، که از زمره‌ی اندیشمندان برجسته‌ی اواخر قرون میانه بود، اطلاع زیادی در دست نیست. وی احتمالاً در سال 658 یا 659...

Tuesday, October 27, 2015

اخلاق اسپینوزا (2)

اسپینوزا در بخش دوم کتاب به مبدأ و طبیعت انسان می‌پردازد. آن دو صفت خدا که ما می‌شناسیم بُعد [یا امتداد] و فکر است. این امر به خودی خود نظریه‌ای...

Saturday, October 17, 2015