تغییر زبان مشاهده

درباره‌ی«زبان علم» همواره دو پرسش مهم برای فیلسوفان علم مطرح بوده است. اولاً، واژگان مورداستفاده‌ی دانشمندان چگونه معنای خود را به دست می‌آورند؟...

Thursday, August 13, 2015

قیاس ناپذیری مشاهدات

از نظر كوهن مشاهده صرفاً ادراكی نیست كه دستگاه عصبی دانشمند آن را ثبت می‌كند، بلكه «آنچه یك شخص می‌بیند هم به چیزی كه بدان می‌نگرد و هم به تجربه‌ی...

Thursday, August 13, 2015

فهم معوج قیاس ناپذیری

تامس كوهن در ساختار انقلاب‌های علمی، چنین تقسیم بندی از قیاس ناپذیری ارائه نمی‌دهد و همین سخنان را در مواضعی دیگر بیان می‌كند. وی در فصل «استقرار...

Thursday, August 13, 2015

قیاس ناپذیری روش‌شناختی

پارادایم همواره چنان بی كرانه است كه تعداد زیادی مسائل قابل پژوهش در آن وجود دارد. از نظر كوهن علم متعارف به منزله‌ی فعالیتی برای حل معماست كه...

Thursday, August 13, 2015

قیاس ناپذیری پارادایم ها

شكل زیر را در نظر بگیرید. از سویی شما می‌توانید با مشاهده‌ی آن یك گلدان را ببینید و از سوی دیگر دو چهره‌ی نیم رخ كه مقابل یكدیگر قرار دارند.(1)...

Sunday, August 9, 2015

پارادایم و شكل گیری مفهوم آن

از قرن چهارم پیش از میلاد، به نظر اكثر منجمان و فیلسوفان یونانی، زمین كُره‌ی كوچكی بود كه به طور ایستا در مركز هندسی كُره‌ی گردان خیلی بزرگ‌تری...

Sunday, August 9, 2015

نگرش گشتالتی و ادراك

شكل مقابل را در نظر بگیرید. ما در آن صرفاً چهار نقطه روی صفحه‌ی كاغذ نمی‌بینیم، بلكه می‌توانیم یك مربع را تشخیص دهیم: این دقیقاً یك «تجربه‌ی...

Sunday, August 9, 2015

گاه‌شماری یا تاریخ‌نگاری علم

به اعتقاد كوهن، نگرش رایج درباره‌ی علم از متون علمی، به ویژه متون درسی متداول، سرچشمه گرفته است؛‌ متونی كه «علم را ناظر بر محتوایی می‌دانند كه...

Sunday, August 9, 2015

شكل گیری نگرش تامس كوهن

هنگاهی كه كوهن دانشجوی سال‌های آخر رشته‌ی فیزیك در مقطع دكتری بود، جیمز بی كاننت رئیس دانشگاه هاروارد از او خواست در فراهم آوردن مجموعه كتاب‌هایی...

Sunday, August 9, 2015

نظری به عالم خیال

در تاریخ فلسفه‌ی اسلامی از زمان فارابی تا عصر حاضر، قوه‌ی خیال و عالم صور خیالی، از مباحث بسیار مهم بوده است، تا جایی که بعضی صاحب نظران این...

Wednesday, July 1, 2015

واژه شناسی زیبایی

تنها فایده ی تعریف اینست که نویسنده را قانع می سازد که نتیجه گیری هایش نه غیر منطقی اند و نه، در عین محدودیتهایشان، ناقص. بنابراین ذکر تعاریف...

Saturday, June 20, 2015

حاضرید با چنین زنی ازدواج کنید؟

« اما شما حاضر هستید با چنین زنی ازدواج کنید؟ » این سؤال با همه ی سادگیش نزدیک به ده سال قبل توسط نقاشی مسن درباره ی یکی از آن هیکلهای اعوجاج...

Saturday, June 20, 2015

ذوق سلیم

خوشبختانه از جهت تصمیمهای دم دستی زندگی روزانه، اما بدبختانه از لحاظ داوری مان درباره ی هنرمندان، هیچ گونه آزمونهای معتبری برای سنجش درجه ی شدت...

Saturday, June 20, 2015

رابطه ی ذوق با هنر معاصر

باید گفت که نفوذ صنعت عکاسی بر هنر تصویری هنوز چنان که باید مورد پژوهش قرار نگرفته است. در گذشته هر گاه که ماشینی اختراع می شد تا جانشین کار...

Saturday, June 20, 2015

ذوق و روح زمان

شاید تاریخچه ی ذوق هرگز به نگارش در نیاید. برای گرد آوردن اطلاعات لازم درباره ی تحول ذوق نه فقط کوششی فوق انسانی لازم خواهد بود، بلکه همچنین...

Saturday, June 20, 2015

زیبایی هنری

تنها تجربه است که می تواند زهدانی را که در آن اثری هنری نطفه بندی شده است بارور سازد. آنچه قوه ی تخیل هنرمند خوانده می شود - یعنی آن قسمت از...

Saturday, June 20, 2015

زیبایی در طبیعت (2)

این بحث مرا به شرط دوم وجود زیبایی می رساند، شرطی که برای بررسی در مفهوم کلمه ی « ذوق » اهمیت به سزا دارد. در طبیعت باید معیاری از نافرمانی ظاهر...

Saturday, June 20, 2015

تداعی زیبایی

چمنزار پر پشتی که با دست پر سخاوت طبیعت به نثاری از گلهای آلاله و داوودی زینت یافته در نظر شخص زیبا می نماید. اما اگر در هنگام قدم گذاردن به...

Saturday, June 20, 2015

زیبایی در طبیعت (1)

پدیده ها - مناظر، اصوات، بوها، مزه ها - را می توان به دو دسته ی طبیعی و مصنوعی تقسیم کرد. این تقسیم بندی اهمیت بسیار دارد. فرق میان آن دو از...

Saturday, June 20, 2015

معنای زیبایی

تامس آکویناس که با سرسختی پشت میز تحریرش نشسته بود و حکم می کرد زیبایی آن است که دیدنش لذت بخش باشد؛ ببینیم نتایج این گفته ی ساده و صریح چیست؟

Saturday, June 20, 2015