مجيي‌ء امر در قرآن

يکي از موارد شگفت‌آور حرکت خيالي در قرآن در مورد آمدن فرمان (امر) خداوند است. اين مثال را نخست با موارد بشري توضيح مي‌دهيم. فرض کنيد يک سلطان...

Tuesday, July 25, 2017

حرکتِ «رحمت الهي» در آيات قرآن

قرآن، تعبيرهاي گوناگوني درباره‌ي رحمت الهي دارد. گاهي اين تعبيرها صورت حرکتي پيدا مي‌کنند. به عنوان نمونه، در ماجراي اصحاب کهف مفهوم‌سازي خاصي...

Tuesday, July 25, 2017

شعاعيت در اوصاف در قرآن کريم

مورد ديگري از شعاعيت را در کاربرد اوصاف در قرآن مي‌بينيم. نخست مثالي از زبان فارسي مي‌آوريم و سپس به بررسي مثال‌هاي قرآني مي‌پردازيم. اوصاف ويژگي...

Tuesday, July 25, 2017

شبکه‌ي معنايي واژه «نور» در قرآن

واژه‌ي نور از واژه‌هاي مهم قرآن است و کاربردهاي مختلف آن شبکه‌ي شعاعي گسترده‌اي را تشکيل مي‌دهد. توضيح اين واژه را از بيان معناي مادي آغاز مي‌کنيم....

Tuesday, July 25, 2017

مؤمن و کافر در قرآن با رويکردي معناشناختي

قرآن دو وصف مؤمن و کافر را به عنوان دو مقوله‌ي پايه به کار مي‌برد. در نخستين نگاه به انسان‌هاي، اين دو مقوله را در ميان آنها مي‌يابيم:

Tuesday, July 25, 2017

رقبه و عبد در قرآن با رويکردي معناشناختي

گزينش واژه‌ها در سياق‌هاي گوناگون براساس فرايند شناختي خاصي صورت مي‌گيرد. هر واژه‌اي با مقوله‌ي ويژه‌اي ارتباط دارد و به خاطر اهميت يافتن يک...

Tuesday, July 25, 2017

ترتيب آيات قرآن بر پايه‌ي رويکردِ معناشناختي

در ميان دانشمندان علوم قرآني درباره‌ي ترتيب آيات اختلاف‌نظر وجود دارد. به اعتقاد آنها، برخي از آنها ترتيب آيات و سور را از جانب اصحاب پيامبر...

Tuesday, July 25, 2017

عبدالله‌بن‌مقفع و هماوردي با قرآن (2)

معارضه با قرآن؛ اتهام يا واقعيت؟ آنچه در اين نوشتار براي ما اهميت بيشتري دارد، بررسي اين پرسش است که آيا ابن‌مقفع با قرآن معارضه کرده است؟

Tuesday, July 25, 2017

کندي و هماوردي با قرآن

يکي از افرادي که برخي ادعا کرده‌اند در مقام معارضه با قرآن کريم برآمده بود، يعقوب‌بن‌اسحاق کندي، معروف به «فيلسوف عرب» و يا «فيلسوف و شاهزاده‌ي...

Tuesday, July 25, 2017

عبدالله‌بن‌مقفع و هماوردي با قرآن (1)

يکي از افرادي که شبهه‌ي معارضه وي با قرآن مطرح شده، عبدالله است. وي نيز از شخصيت‌هاي مهم تاريخ است که درباره‌اش سخنان ضد و نقيض فراواني وجود...

Tuesday, July 25, 2017

بررسي شخصيت مختار؛ از ادعاي نبوت تا هماوردي با قرآن (1)

يکي از شخصيت‌هاي بسيار مشهور و در عين حال بسيار مشکوک تاريخ، مختار است. درحالي‌که برخي وي را از بهترين مؤمنان، عابدان و دوستداران اهل بيت رسول...

Tuesday, July 25, 2017

بررسي شخصيت مختار؛ از ادعاي نبوت تا هماوردي با قرآن (2)

دليل ديگري که براي اثبات ادعاي نبوت مختار بيان شده، پيشگويي‌هاي مختار است. عده‌اي تصور کرده‌اند با توجه به اين پيش‌گويي‌ها مي‌توان گفت مختار...

Tuesday, July 25, 2017

عبدالله‌بن‌ابي‌السرح و هماوردي با قرآن (1)

يکي از افرادي که برخي ادعا کرده‌اند به مبارزه و معارضه‌ي قرآن پرداخت، عبدالله‌بن‌ابي‌السرح (متوفاي 37ق) است. درباره‌ي وي اين شبهات مطرح شده است:...

Tuesday, July 25, 2017

عبدالله‌بن‌ابي‌السرح و هماوردي با قرآن (2)

دومين شبهه‌اي که درباره‌ي عبدالله وجود دارد، اين است که وي در زماني که از کاتبان وحي بود، آيات قرآني را تغيير مي‌داد. برخي از غرض ورزان غربي...

Tuesday, July 25, 2017

سجاح و هماوردي با قرآن

سجاح، دختر حارث‌بن‌سويد بن‌عقفان بود؛ ولي برخي از مورخان وي را دختر اوس‌بن‌حريز مي‌دانند. درباره‌ي قبيله‌ي او نيز بين مورخان اختلاف است؛ درحالي‌که...

Tuesday, July 25, 2017

معناشناسيِ تأکيد در گزاره‌هاي قرآني

يکي از مواردي که در قرآن با سياق و بافت ارتباط دارد، تأکيد است. از لحاظ شناختي، تأکيد، نقش مهم شناختي ويژه‌اي دارد. معمولاً در يک تعبير، بخشي...

Monday, July 24, 2017

مفهوم‌سازي پديده‌هاي طبيعي در قرآن

قرآن از تمام پديده‌هاي طبيعي براي تبيين مفاهيم اصلي ديني مانندِ آخرت، معاد، توحيد و غيره به بهترين وجه کمک مي‌گيرد. اين اصل يکي از مهم‌ترين اصول...

Monday, July 24, 2017

علم خداوند در قرآن با رويکردي معناشناختي

گاهي قرآن يک حقيقت را با زمان‌هاي گوناگون بيان مي‌کند. اين نکته جاي تأمل فراوان دارد. بي‌‌درنگ، اين پرسش مطرح مي‌شود که آيا اين تعبيرها نقش شناختي...

Monday, July 24, 2017

مفهوم ليل و نهار در آيات قرآن کريم

مفهوم «ليل» (شب) و «نهار» (روز) از مفاهيمي هستند که قرآن در موارد گوناگون از آنها براي بيان اهداف خاصي کمک مي‌گيرد. اين دو مفهوم اهميت خاصي در...

Monday, July 24, 2017

تبيين أسکافي برايِ إنزال ‌بر و إنزال ‌به سوي در قرآن

واژه‌ي «إنزال» در موارد زيادي در قرآن به کار رفته است. کاربردهاي اين واژه طيف وسيعي از پديده‌هاي طبيعي از نزول باران گرفته تا پديده‌هاي غيرطبيعي...

Monday, July 24, 2017