راه‌های شناسائی سبب نزول

واحدی در «اسباب النزول» خود می‌گوید: «گفتار درباره‌ی اسباب نزول كتاب، روا نیست مگر به روایت و شنیدن از كسانی كه خود شاهد نزول بوده‌اند و بر اسباب...

Sunday, November 6, 2016

معنی سبب نزول

در دوران نبی اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) گاه حادثه‌ای پیش می‌آمد و یا پرسشی از او می‌شد كه آیه‌ای و یا آیاتی از قرآن درباره‌ی آن حادثه و...

Sunday, November 6, 2016

مكی و مدنی در قرآن

ما در این مبحث قصد آن نداریم كه به تفصیل و با ذكر دلایل لازمه، آیات كریمه و سوره‌های شریفه‌ی قرآن را، از نظر مكی و مدنی بودن، بررسی كنیم و بدان...

Sunday, November 6, 2016

ترتیب سوره‌ها در قرآن بر چه مبنایی بوده؟

درباره‌ی ترتیب سوره‌ها كه آیا توقیفی است، یعنی این تركیب كنونی برحسب اشاره و فرمان رسول خدا بوده و چنین ترتیبی آسمانی است؟ و یا اینكه وابسته...

Sunday, November 6, 2016

اقسام سوره‌ها (دسته بندی سوره‌های قرآن)

از پیامبراكرم روایت شده كه فرمود:‌ «به من عطا شده است به جای توراة «السبع الطول» و در عوض زبور «المئین» و مكان انجیل «المَثانی». و برتری یافتم...

Sunday, November 6, 2016

نخستین و آخرین سوره‌ی قرآن

درباره‌ی نخستین سوره‌ای كه به تمامی و یكباره در اولین بار نزول یافت پراكندگی سخن كمتر [از سخن درباره‌ی فرجامین سوره] است. در یكی دو جائی از قول...

Sunday, November 6, 2016

نامها و شماره‌ی سوره‌ها

هر سوره‌ای نامی دارد و بسیاری از سوره‌ها هر یك چند نام دارد كه در روایات مختلفه آمده و چنین گفته‌اند كه نام سوره‌ها توقیفی است.

Sunday, November 6, 2016

بحثی در ترتیب و چینش آیه‌های قرآن

سخن مسلم و قطعی درباره‌ی ترتیب آیه‌ها و طرز قرار گرفتن آنها در سوره‌ها، به این صورتی كه امروزه در مصاحف موجوده می‌یابیم، بی‌گفتگو اینست كه: این...

Sunday, November 6, 2016

شمارگان (تعداد) آیات قرآن

در شماره‌ی آیات قرآنی اختلاف اقوالی دیده می‌شود. مكتب‌های مختلف كوفی، مكی، مدنی، بصری و شامی هر یك عددی را برگزیده‌اند كه مطابق روایات و اخباری...

Sunday, November 6, 2016

بن‌مایه‌ها و مصداق‌های پایداری در صحیفه‌ی سجّادیه

نیایش‌های صحیفه، تنها نمود «عشق»، «نیاز» و «خواستن» انسان در برابر پروردگار نیست، بلکه دو بُعد اساسی دیگر، یعنی؛ «آگاهی» و «پایداری» نیز در آن...

Saturday, November 5, 2016

جهاد در قرآن کریم

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در قرآن کریم به طورگسترده مطرح گردیده است، موضوع جهاد است. این تحقیق با هدف بررسی و تبیین جایگاه جهاد در قرآن کریم،...

Saturday, November 5, 2016

محدثان شیعه

قرن اول تا چهارم، مولای متقیان حضرت علی (علیه السلام) نخستین کسی بود که به املاء رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) احادیث آن بزرگوار را تدوین...

Friday, November 4, 2016

جوامع حدیثی شیعه

شیعیان کلام امامان خود را جزء سنت می‌دانند. ایشان در دوران امامان خود، به ویژه در دوران امام باقر (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام)، به...

Friday, November 4, 2016

صحاح سته

مسانید از لحاظ موضوعی طبقه‌بندی نشده بود و از طرفی احادیث ضعیف نیز در آنها به چشم می‌خورد. این مشکلات برخی محدثان را بر آن داشت که با دقت و وسواس...

Friday, November 4, 2016

آغاز تدوین حدیث

بنابر منابع تاریخی، نخستین کسانی که در پی فرمان عمر بن عبدالعزیز به تدوین احادیث مبادرت کردند خالد بن معدان، ابن حزم انصاری، محمد بن شهاب زهری،...

Friday, November 4, 2016

برخی اصطلاحات حدیث‌شناسی

در پرتو جمع‌آوری احادیث و توجه به آن، علوم دیگری برای دریافت چگونگی دلالت روایات و نیز بررسی سند آنها تأسیس شد که هر یک شاخه‌ای مستقل از علوم...

Friday, November 4, 2016

انواع تفسیر

تفسیر به مأثور عبارت است از تفسیر قرآن براساس احادیث و روایات منقول از حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و روایات و احادیث منقول از...

Friday, November 4, 2016

مفسران شیعه

نخستین گروه مفسران شیعه، تعدادی از اصحاب پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه اطهار (علیهم السّلام)، هستند که روایات تفسیری...

Friday, November 4, 2016

تفسیر در عصر تابعین

به طور مسلم در عصر صحابه به دلیل آنکه زمینه‌ها و ضوابط علمی و کلامی و فلسفی و عرفانی هنوز مدون نگشته بود، قرآن مجید بر اساس این زمینه‌ها تفسیر...

Friday, November 4, 2016

آغاز علم تفسیر

کلمه تفسیر در لغت به معنی «روشن نمودن و تبیین» است. و اهل ادب معتقدند کلمه تفسیر از ریشه‌ی «فَسر» است و یا از ریشه‌ی «سَفر» می‌باشد که مقلوب...

Friday, November 4, 2016