فرقه ی بَیانیّه

بیانیة نام فرقه ای از غالیان شیعی است که پیرون بیان (بنان) بن سَمعان تمیمی نَهدی بودند. به عقیده ی این فرقه، ابوهاشم عبدالله بن محمدبن حنفیه...

Friday, August 28, 2015

فرقه‌ی بَکریّه

بَکریّه فرقه ای کلامی است که پیرو بَکر، خواهرزاده‌ی ابوعُبَیده عبدالواحدبن زید بصری (متوفی پس از 150) بودند. اشعری و بغدادی عقاید بکریه را- که...

Friday, August 28, 2015

فرقه‌ی بَقلیّه

بَقلیّه (یا نَفلیّه)، نام گروهی از قرامطه در سواد کوفه در نیمه‌ی اول سده‌ی چهارم هجری بوده است. این گروه به نوشته‌ی مسعودی در التنبیه و الاشراف،...

Friday, August 28, 2015

فرقه‌ی بَزیغیّه

بَزیغیّه (یا بَزیعیّه)، پیروان بَزیغ (یا بَزیع) بن موسی بوده اند. نام او در مقالات الاسلامیین اشعری و الفَرقُ بَینَ الفِرَق بغدادی و البَدءُ...

Friday, August 28, 2015

فرقه‌ی بُرغوثیه

پیروان محمّدبن عیسی کاتب، معروف به بُرغوث، معاصر ابوالهُذَیل علّاف معتزلی (حـ 130- حـ 230)، برغوثیه خوانده می‌شوند. به گفته‌ی ابن ندیم در شرح...

Friday, August 28, 2015

فرقه‌ی بِدعِیّه

بِدعِیّه یا بِدَعیّه، نام گروهی از خوارج است که اطلّاع مبسوط و دقیق از عقاید ایشان و کسی که این فرقه به او منسوب است، در دست نیست. سخنان بدعیّه...

Friday, August 28, 2015

فرقه بُتریّه

بُتریّه (یا بَترِیّه/ اَبتَریّه) یکی از فرقه‌های زیدیّه، و پیرو کُتَیرنوّاء و حسن بن صالح بن حیّ بوده اند. سمعانی در الانساب، آن را «بَتری» ضبط...

Friday, August 28, 2015

بابافَرج تبریزی

بابافرج از بزرگان صوفیه‌ی تبریز در قرن ششم بود. نام کامل او بر اساس نوشته‌ی لوح قبرش که صاحبِ روضات الجنان ضبط کرده است «بابافرج بن بدل بن فرجِ...

Friday, August 28, 2015

ابوعبدالله باکویی

محمدبن عبدالله بن عبیدالله بن باکویه‌ی شیرازی، از مشایخ صوفیه در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم، و متوفی در ذوالقعده‌ی 428 بود.

Friday, August 28, 2015

ابوالحسن سُلم بن حسن باروسی

باروسی از صوفیه‌ی خراسان در قرن سوم بود. نسبت او به باروس است که قریه‌ای در نزدیکی دروازه‌ی نیشابور بوده است. به نقلِ سمعانی در الانساب از تاریخ...

Friday, August 28, 2015

باطِرقانی

ابوبکر احمدبن محمّدبن احمدبن محمّدبن جعفر باطرقانی از استادان علم قرائت در قرن چهارم- پنجم؛ منسوب به باطرقان، روستایی در اصفهان که نام آن را...

Thursday, August 27, 2015

قصیده‌ی بانَت سُعادُ

«بانَت سُعاد» عنوان قصیده ای است مشهور در مدح حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلّم، از کَعب بن زُهیر بن اَبی سُلمی (به ضمّ سین فقط در این کلمه)،...

Thursday, August 27, 2015

در معنای بقیّة الله

«بقیة الله» تعبیر قرآنی و نیز از القاب آخرین امام شیعه‌ی اثناعشری است. این تعبیر در آیه‌ی هشتاد و ششم سوره‌ی هود، پس از آنکه شعیب پیامبر قوم...

Thursday, August 27, 2015

مخالفان بداء

نظریه‌ی بداء غالباً دستاویزی برای مخالفان شیعه در تشنیع ایشان و تهمت بر آنان شده است. فخر رازی در المُحصّل از قول سلیمان بن جریر نقل می‌کند که...

Thursday, August 27, 2015

ابوبکر محمد باقِلّانی

ابوبکر محمدبن الطیّب بن محمدبن جعفربن قاسم بصری بغدادی معروف به باقِّلانی یا ابن الباقِّلانی متوفی شنبه 22 ذوالقعده‌ی 403 در بغداد، از بزرگان...

Thursday, August 27, 2015

بایزید بسطامی

بایزید بسطامی شهرت طَیفوربن عیسی بن سروشان، صوفی و زاهد و عارف ایرانی، است که بنابه منابع زندگینامه‌ی او، جدش سروشان از زردشتیان بسطام بود و...

Thursday, August 27, 2015

سید علی محمد باب

باب ، سیّد علی محمّد شیرازی ، از مدّعیان بابیّت امام دوازدهم شیعیان که بعدها مدّعی مهدویت و نبوّت شد. در 1235 در شیراز به دنیا آمد. در کودکی...

Wednesday, August 26, 2015

درباره ی کتاب باب حادی عشر

باب حادی عَشْر ، کتاب کلامی معروف شیعی ، باب یازدهم از منهاج الصّالح فی مختصر المصباح که علامه حلّی (متوفی 726) به خواهش وزیر محمدبن محمد قوهدی...

Wednesday, August 26, 2015

معناداری گزاره‌‌های دینی

این گزاره‌ها با یکدیگر چه تفاوتی دارند؟ اگر در دانسته‌‌های پیشین خود دست نبریم و واژه‌‌های به کار رفته در این جملات را به معنای رایج خود باقی...

Wednesday, August 26, 2015

نسبت عقل و وحی

یکی از پرسش‌هایی که آدمیان همواره با آن روبه رو بوده‌اند و امروزه شکلهای تازه‌تر و چالش‌انگیزتری از از آن را از سر می‌گذرانند، آن است که آیا...

Wednesday, August 26, 2015