قلعه ي ذات الصّور

در اواخر قرن هجدهم، شاعر عثماني، غالب، يکي از معروف ترين - اگر نگوييم معروف ترين - منظومه هاي شعر ترکي را پديد آورد. شاعر جوان بعدها شيخ فرقه...

Thursday, December 4, 2014

مولوي و وحدت وجود

هفت تلقّي گوناگون از اصطلاح وحدت وجود در دست داريم؛ بدون اينکه ادّعاي استقضاي تام داشته باشيم. در ابتدا اصطلاح وحدت وجود دلالت دارد بر مکتبي...

Thursday, December 4, 2014

وحدت وجود در عرفان

تعداد کمي از اصطلاحات صوفيه به اندازه ي وحدت وجود شهرت دارد. هر چند اين اصطلاح با مکتب ابن عربي پيوندهاي تاريخي دارد، گاه براي اشاره به ديدگاه...

Thursday, December 4, 2014

هنر و هنرمند در قرآن از ديدگاه علامه طباطبايي

از خلال همه ي موضوعات، قلمروها و مصاديق هنري، شعر و شاعري تنها موضوعي است که در قرآن کريم مورد توجه قرار گرفته است. تمام آنچه را که از آيات (...

Thursday, December 4, 2014

بايسته ها در هنر موعود باور

موعود باوري گرچه يکي از ويژگي هاي بارز تشيع است، اختصاص به آن ندارد و ديگر اديان و آيين ها نيز در اين باور با آن شريک اند. دين هاي مسيحيت، زرتشتي...

Thursday, December 4, 2014

تفاسير روايي شيعه

تفاسير روايي شيعه كه عالمان بزرگ تشيع در فراهم آوردن آن، زحمات فراواني را تحمل كرده اند و خداوند متعال به آنان توفيقات وافر داده تا به تدوين...

Thursday, December 4, 2014

تاريخچه ي روش تفسير عقلي

با بررسي تاريخي به نظر مي رسد كه پيامبر به اصحاب خويش كيفيت اجتهاد عقلي در فهم نصوص شرعي ( ‌قرآن يا سنت ) را آموخته است و برخي از آيات قرآن خود...

Thursday, December 4, 2014

پيشگامان تفسير روايي در ميان صحابه

گروهي از صحابه در زمان حيات پيامبر و هم زمان با نزول آيات قرآن، تفسير آيات را به شكل كامل فراگرفته و به تبيين آنها براي ديگران مي پرداختند. پس...

Thursday, December 4, 2014

کارکردهاي امنيتي انتظار

در اين جستار، فرهنگ انتظار را که در عمل قابل انطباق با فرهنگ ناب اسلامي دانسته ايم، با رويکردي کارکردي، تحليل و تبيين کرده ايم و از ميان کارکردهاي...

Wednesday, December 3, 2014

امنيت، مهدويت و هزاره گرايي

تعاليم ديني به مثابه يکي از ديرپاترين مقوله هاي زندگي بشر، هم چنان در دنياي مدرن نقش آفرين است. 1- آيا اين تعاليم، اسوه قدسي انساني اند که بي...

Wednesday, December 3, 2014

نسبت علم و دين (2)

بحث ماهيت معناي دين را از اينجا شروع مي کنيم که رويکرد بعد از پوزيتويسم، رويکردي است که آن را « پُست پوزيتيويسم » ناميده اند و زير آب بقيه را...

Wednesday, December 3, 2014

نسبت علم و دين (1)

عنوان بحث، علم اسلامي است که حدود يک ترم کار مي برد و ما مجبوريم در عرض يک ساعت بيان کنيم. ابتدا چند منبع را معرفي مي کنم:

Wednesday, December 3, 2014

سالشمار زندگي و آثار دکتر سيد مصطفي محقق داماد

دکتر سيد مصطفي محقق داماد، در سال 1324/ ش در شهر قم در يکي از اصيل ترين خانواده هاي روحانيت شيعه، چشم به جهان گشود، پدرش مرحوم آيت ا.... محقق...

Wednesday, December 3, 2014

حقوق اهل بيت در کتاب و سنت

سخن ما درباره ي حقوق اهل بيت در کتاب و سنت است، مقصود اهل بيت پيامبر گرامي (صلي اللهُ عليه و آله و سلم) است که در قرآن نيز به همين تعبير وارد...

Wednesday, December 3, 2014

حُجّيّتِ سنّت پيامبر اسلام (ص)

در عنوان اين مبنا واژه « حجّت » در لغت به معناي دليل و برهان است، و مراد از كلمه ي « حجيّت » در عبارت « حجيت سنت پيامبر (صلي الله عليه و آله...

Wednesday, December 3, 2014

جاودانگي و جهاني بودن قرآن

يكي از ويژگي هاي برتر قرآن، در كنار جامعيت، جاودانگي و جهاني بودن آن است. « جاودانگي » برابر نهاد فارسي واژگاني همانند « خلود » و « ابديت » در...

Wednesday, December 3, 2014

عقل مداري در تفسير قرآن كريم

واژه عقل، در زبان عرب به معناي نگه داشتن، بازداشتن و حبس كردن است، مانند بستن شتر با عقال. همان گونه كه عقالْ شتر را از حركت بيجا بازمي دارد،...

Wednesday, December 3, 2014

مؤلف محوري در چارچوب دلالت متن

مؤلف محوري، مفسّرمحوري و متن محوري سه نظريه اي هستند كه در تفسير متون (‌ به طور كلي و عام ) مطرح و هريك ادله و طرفداران خاص خود را دارند. در...

Wednesday, December 3, 2014

چندمعنايي كلمات و عبارات قرآني

چندمعنايي قرآن كريم هرچند از مباني ادبي و زبانشناختي تفسير به شمار مي آيد لكن برخي از پيش فرضهاي آن متأثر از مباني كلامي تفسير است. از منظر دانش...

Wednesday, December 3, 2014

تحريف ناپذيري قرآن

تحريف در لغت از ريشه ي « ح ر ف » است. لغت شناساني چون ابن فارس سه اصل معنايي براي ريشه اين كلمه بيان كرده اند: حد هر چيز، عدول، اندازه گيري....

Wednesday, December 3, 2014