دیدگاه‌های رایج درباره حدیث سده نخست هجری

از نظر شیعه مسأله‌ای به عنوان منع کتابت حدیث وجود ندارد. آنچه شیعه به آن معتقد است، عکس این است یعنی در روایات متعددی وارد شده که امیرالمؤمنین...

Saturday, December 16, 2017

جریان نقل و تألیف کلمات قصار پیامبر در قرن اول

از جمله کسانی که نقل کلمات قصار پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در یک کتاب را انجام داده، فردی است به نام عبدالله بن عمرو بن عاص. او مثل...

Tuesday, December 12, 2017

نوع انتقال پیام در قرن اول هجری

برای این که بتوانیم واقعاً تصور درستی از فضای قرن 1 هـ داشته باشیم که چه اتفاقاتی افتاده است، باید بدانیم اصلاً چه نوع انتقال پیامی قرار بوده...

Tuesday, December 12, 2017

حدیث در قرن اول

این که حدیث چیست از موضوعات سهل ممتنع است و از آن دست مسائلی که در نگاه اول خیلی واضح به نظر می‌رسد ولی وقتی کمی عمیقتر نگاه می‌کنیم تازه ابهامات...

Sunday, December 10, 2017

بررسی مسأله منع کتابت حدیث در کتب تاریخی

در هیچ یک از کتاب‌های تاریخی این مسأله مهم نیامده است که عمر در تاریخی دستور داده باشد هیچ کس حدیث پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را ننویسد...

Sunday, December 10, 2017

نشر اخبار از دیدگاه فقه

با توجه به اهمیت علم اصول در استنباط احکام شرعی نخست به معرفی اجمالی اصول فقه ، تاریخچه مختصر علم اصول و همچنین مبانی فقهی پرداخته شده و یک فرایند...

Saturday, November 11, 2017

فرآیند تحلیل و بررسی اطلاعات و اخبار در منابع فقهی

بشر همواره با انبوهی از گزینه‌های رفتاری روبروست که از انتخاب همه‌ی آن‌ها ناتوان بوده و تنها می‌تواند شمار محدودی از آن‌ها را برگزیند: او می‌تواند...

Saturday, November 11, 2017

ثنویت در کلام اسلامی

انگیزه‌ی ثنویون از نظریه‌ی دو مبدأ چه بوده است؟ آیا اساساً شری در عالم وجود دارد یا هرچه هست خیر محض است؟ اگر شری هست، بسیار است یا اندک؟ اگر...

Thursday, October 26, 2017

معانی مختلف ثنویّت

ثنویت، اعتقاد به وجودِ دو خالق و مدبر در عالم است. ثنویت مصدر جعلی از صفت نسبیِ ثَنَوی (منسوب به اثنَین) و ریشه‌ی آن ث‌ن‌ی است

Wednesday, October 25, 2017

ثنویت در قرآن و حدیث

هرچند واژه‌ی ثنویت عیناً در قرآن به کار نرفته ولی چون لازمه‌ی اثبات و اعتقاد به توحید نفی ثنویت است، می‌توان ثنویون را از جمله مخاطبان آیاتی...

Wednesday, October 25, 2017

توحید در فلسفه

توحید خداوند – پس از اثبات وجود او، که از نخستین مباحث الاهیات به معنای اخص به شمار می‌رود – یکی از مهم‌ترین مسائل در فلسفه‌ی اسلامی است. در...

Wednesday, October 25, 2017

توحید در عرفان

نظر عارفان درباره‌ی توحید مبتنی بر نظریه‌ی وحدت وجود و نظریه‌ی تجلی و ظهور نزد ایشان است. مراد از توحید به رغم اختلاف در تعابیر و نحوه‌ی تفصیل...

Wednesday, October 25, 2017

توحید در علم کلام

بحث توحید در منابع متقدم کلامی غالباً مشتمل است بر تبیین مراد از وحدت خدا و اثبات این وحدت. در باب مراد از وحدت، بیش از پنج معنا ارائه شده است:

Wednesday, October 25, 2017

بیان ادلّه و توحید

با تأمل در مجموعه‌ی آیات قرآن می‌توان گفت قرآن با تأکید بر پیوند حقیقیِ سه مقوله‌ی خلق و تدبیر و عبادت، منظومه‌ی توحیدی خود را ارائه کرده است،...

Wednesday, October 25, 2017

توحید در احادیث

مضامین مرتبط با توحید در احادیث، به ویژه احادیث امامان اهل‌بیت پیامبر (علیهم‌السلام)، ادبیات گسترده و پرباری فراهم آورده است. در این میان خطبه‌های...

Wednesday, October 25, 2017

توحید در قرآن و تفسیر

تأکید بر یکتایی خدا و نفی صریح و قاطع هرگونه شرک، اصلی‌ترین پیام قرآن شناخته شده است. تحقق تاریخی امت اسلامی نیز، به رغم تکثر آشکار و نسبتاً...

Wednesday, October 25, 2017

زمینه‌های بحث توحید در قرآن

نظریه‌ی توحید قرآنی، آشکارا معطوف به مقابله با اعتقادات مشرکانه و غیرتوحیدی، در هر بعدی (به ویژه شرک در عبادت و شرک در تدبیر) و به هر گونه‌ای...

Wednesday, October 25, 2017

واژه‌شناسی توحید

توحید، از ریشه‌ی «وحد» به معنای یکی گفتن است. در دوره‌ی جدید به معنای یکی کردن نیز به کار می‌رود. کلمه‌ی وحد – که واژه‌های واحد، وحید، وَحد (وَحدَهُ،...

Wednesday, October 25, 2017

نگاهی تاریخی به حوزه علمیه‌ی قم

سرزمین قم از اولین روزهای تصرف به دست مسلمین، محل اجتماع قبیله «اشعری» - که از شیعیان علی (علیه السلام) و از اهالی یمن بودند - قرار گرفت و به...

Tuesday, October 24, 2017

اندر معنایِ تاریخی حدیث و چیستیِ آن

حدیث از نظر لغوی، به امر جدید و تازه اطلاق می‌شود. شیخ بهایی در تعریف اصطلاح حدیث می‌نویسد:

Saturday, October 21, 2017