مهدورالدّم و مصادیق آن

«مهدورالدّم» و «محقون‌الدّم» دو اصطلاح فقهی است که در مقابل هم قرار می‌گیرند. «محقون‌الدّم» به کسانی گفته می‌شود که حفظ خون آنها ضروری و از نظر...

Monday, February 6, 2017

مصادیق مرتد از نگاه فقها

حنابله می‌گوید: مرتد کسی است که از دین اسلام به کفر برگردد. محمد ابوزهره می‌گوید: مرتد در اصطلاح فقها و عرف اسلامی هر آن کسی است که پس از مسلمان...

Monday, February 6, 2017

بررسی معنای ارتداد در لغت و اصطلاح

«ابن فارس» در مقاییس‌اللغة می‌گوید: «راء و دال»، ریشه‌ی یک واژه‌اند که در قالب‌های مختلف ریخته می‌شوند و معنای رجوع و بازگشت می‌دهند.

Monday, February 6, 2017

مدرن سازی فقه

دیدگاهی كه درباره‌ی ظرفیت فقه موجود وجود دارد و بر امتناع ظرفیت فقه موجود تأكید ورزیده، از لزوم تحوّل بنیادین و مدرن شدن فقه سخن می‌گوید. از...

Tuesday, January 31, 2017

فقه سیاسی در عصر غیبت

فقه اسلامی در معنایی عام عبارت است از معرفت به احكام و تكالیف شرعیه بر اساس ادلّه‌ی تفصیلی كه از طریق كتاب و سنت حاصل می‌شود. فقه سیاسی بخشی...

Tuesday, January 31, 2017

دیدگاه مهدی حائری یزدی درباره‌ی فقه سیاسی

اگر امثال مجتهد شبستری جایگاه معقولی برای فقه سیاسی در گذشته قایل شده‌اند، ولی در شرایط امروزی فاقد بستر عقلایی می‌دانند، شیخ مهدی حائری یزدی...

Tuesday, January 31, 2017

بررسی و نقدِ دیدگاهِ مجتهد شبستری درباره‌ی فقه سیاسی

آیا ارجاع مسائل سیاست و حكومت به فقه اسلامی عقلایی و منطقی است؟ آیا انتظار شنیدن پاسخ به مسائل سیاسی از جانب فقه اسلامی معتدل است؟ به عبارت دیگر،...

Tuesday, January 31, 2017

مكلّف كیست؟

علامه حلی (648- 726 ق) گفته است: «و موضوعه أفعال المكلَّفین من حیث الاقتضاء و التخییر» (علامه حلّی، 1420: 32/1). شیخ مرتضی انصاری (1214- 1281...

Tuesday, January 31, 2017

امام خمینی و ولایت مطلقه‌ی فقیه

تعبیر «ولایت مطلقه‌ی فقیه» از امام خمینی (رحمة الله علیه) جدید است؛ حتی، چنین تعبیری از ایشان در مباحث ولایت فقیه پیش از دوره‌ی رهبری ابراز نشده...

Tuesday, January 31, 2017

دولت مكلّف در قرآن كریم

گرچه تعلّق خطاب تكلیفی شارع مقدس به دولت بدیهی است و صِرف تصوّر چنین خطابی موجب تصدیق آن می‌شود، دلایل بسیاری را می‌توان از كتاب و سنت ذكر كرد...

Tuesday, January 31, 2017

نقش فیلسوفان حوزوی در برخورد با گفتمان جمهوری اسلامی (1)

در میان معارف بشری, «فلسفه» به منزله اشرف علوم به جهت نقش زیربنایی و مبنایی آن در میان همه دانش‌ها, اهمیت ویژه‌ای در تعامل با قدرت و مشروعیت...

Sunday, January 22, 2017

نقش فیلسوفان حوزوی در برخورد با گفتمان جمهوری اسلامی (2)

فعالیت‌های علمی و فلسفی جوادی در سال‌های 57-68, بیشتر معطوف به تدریس متون کلاسیک فلسفی و عرفانی و تربیت شاگردان فراوانی در حوزه علمیه قم است؛...

Sunday, January 22, 2017

نقش روحانیت در برون‌رفت از چالش تغییر- ثبات (1)

انقلاب اسلامی ایران موجب تحولی عمیق در ساختارهای سیاسی, فرهنگی و اجتماعی ایران گردید. همین ویژگی سبب شد نظم سیاسی‌ای که 2500 سال بر گستره ایران...

Sunday, January 22, 2017

نقش روحانیت در برون‌رفت از چالش تغییر- ثبات (2)

ویژگی مهم این دوره, شکل‌گیری ساختارهای حقوقی و سیاسی بر اساس قانون اساسی تدوین و تصویب شده در آذر 58 است. اولین نهادی که پس از قانون اساسی شکل...

Sunday, January 22, 2017

روحانیت و تجربه نظارت شرعی بر قانون‌گذاری

از نخستین متن قانونی که در ایران به تصویب رسید تاکنون بیش از یکصدسال می‌گذرد. از نظر تاریخی, اولین قانون - به معنای مکتوب مصوب مجلس- در ایران...

Sunday, January 22, 2017

استقلال مالی حوزه‌های علمیه

حوزه‌های علمیه به مثابه نهادی دینی متصدی امری‌اند که با وابستگی مالی به نهادهای دیگر در تعارض است. آن امر عبارت از ابلاغ پیام وحیانی قرآن به...

Sunday, January 22, 2017

درآمدی بر گفتمان روشنفکری حوزوی

در بازکاوی گفتمان روشنفکری دینی حوزوی - با عنایت به مسئله تبارشناسی روشنفکری حوزوی مضافاً به انقطاع و گسست کوتاه‌مدت پیش آمده بین پیشینه (اسدابادی...

Sunday, January 22, 2017

روحانیت و اسلام سیاسی (2)

در این بین, نفی‌کنندگان رابطه دین و سیاست و همچنین قایلان به استقلال نهاد دین (روحانیت) و نهاد سیاست (دولت) به شکلی با عرفی‌گرایی نسبت پیدا می‌کنند....

Sunday, January 22, 2017

روحانیت و اسلام سیاسی (1)

در نسبت سنجی دین و سیاست -همچنین نهاد دین و نهاد سیاست- نظریه‌های مختلفی در اسلام به چشم می‌خورد. یکی از این نظریه‌ها اسلام سیاسی است که خود...

Sunday, January 22, 2017

نقش و رسالت راهبردی روحانیت

بررسی نقش و رسالت روحانیت در انقلاب اسلامی ایران و نظام سیاسی حاصل از آن با تأکید بر رویکرد راهبردی امام خمینی به سیاست و سیاست متعالیه با سه...

Sunday, January 22, 2017