اجتهاد در برابر نص

یکی از موانع گریبانگیر متفقهان و پژوهشگران دینی، اجتهاد در برابر نصوص است. همان گونه که جمود بر الفاظ روایات و عدم توجه به قراین عقلی و نقلی...

Saturday, March 29, 2014

روحیه جهادی، ویژگی ها و شاخصه ‌ها

جهاد در دین مبین اسلام از چنان جایگاه والایی برخوردار می باشد که حضرت دوست در مصحف شریف قرآن کریم فرمودند:

Wednesday, March 26, 2014

پیروی از هوی و هوس و بدفهمی روایات

پیروی از هوی و هوس زمینه ساز بروز کج فهمی و بدفهمی احادیث می گردد. قرآن کریم پس از توصیه ی قیام به عدالت می فرماید: (فَلا تَتَّبِعُواْ الهَوَی...

Monday, March 17, 2014

خشک اندیشی و جمود، آفت فهم احادیث

همان گونه که اجتهاد در مقابل نص و بی پروایی و جرأت در انکار و یا تأویلهای خودسرانه ی حدیث، میراث حدیثی ما را تهدید می کند، جمود و خشک اندیشی...

Monday, March 17, 2014

درآمیختگی روایات مُجمَل و مُبیّن

اجمال گویی در برخی احادیث، امر مسلّمی است که توجه به روایات مبین و مفصَّل را ضروری می سازد. پراکنده بودن روایات مجمل در میان روایات مبیَّن و...

Monday, March 17, 2014

خلط تفسیر مفهومی با مصداقی (جری و تطبیق) در روایات

برخی روایات تفسیری، مفاهیم و تعابیری از آیات قرآن را بر ائمه علیهم السلام و یا افراد دیگری تطبیق داده است، بی آنکه به تفسیر مفهومی واژگان یا...

Monday, March 17, 2014

درآمیختگی روایات محکم و متشابه

آسیب هایی که در فهم صحیح روایات رخ می دهد، درآمیختگی روایات محکم و متشابه است. احادیث معصومان علیهم السّلام از لحاظ سطح بیان مطالب و کشف مقصود...

Thursday, March 13, 2014

نگاهی به دو آسیب حدیثی

یکی از آسیبهای درونی فهم حدیث، استفاده از اسلوب تشریع تدریجی در مقام وضع و جعل احکام و نیز استفاده از این شیوه به هنگام بیان احکام و معارف است...

Thursday, March 13, 2014

درآمیختگی روایات حکومتی، قضایی و تبلیغی

از آنجا که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و امامان معصوم علیهم السّلام علاوه بر منصب تبلیغ احکام، منصب حکومتی و ولایتی نیز داشته اند و روایات...

Thursday, March 13, 2014

نسخ به معنای لغوی و عام آن در روایات

برخی واژه شناسان برای نسخ معنایی اصلی نقل کرده اند که به حسب موارد فرق می کند: گاهی برداشتن چیزی و گذاشتن چیز دیگر به جای آن، و گاه تغییر و تبدیل...

Thursday, March 13, 2014

اختلاف مراتب روایات

کلام معصوم علیهم السّلام مانند کلام الهی لایه ها و بطونی معنایی دارد و همان گونه که خود فرموده اند، فهم آن برای همه یکسان نیست و هر کس به قدر...

Wednesday, March 12, 2014

خلط میان گزاره های حقیقی و شخصی در روایات

قضیه ی خارجی، گزاره ای است که حالت یا حکمی را برای شخص خاصی بیان می کند، بی آنکه شخصی دیگر را در بر گیرد، خواه این قضیه، خبریه یا انشائیه، جزئیه...

Wednesday, March 12, 2014

نگاهی به پدیده ی تقیه و کتمان در روایات

پس از پیامبرگرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم-جز دوران کوتاه خلافت حضرت امیرعلیه السّلام-همواره حکومت در دست غیر معصومان علیهم السّلام بود....

Wednesday, March 12, 2014

درآمیختگی روایات اصیل با اسرائیلیات

یکی از آفات احادیث، وجود اسرائیلیات در میان احادیث منتسب به معصومان علیهم السّلام است. مقصود از اسرائیلیات در اصطلاح متأخران، (1) هرگونه عقیده...

Wednesday, March 12, 2014

کج فهمی و سوء فهم برخی از راویان حدیث

همه ی اصحاب معصومان علیهم السّلام در یک سطح از درک و فهم نبودند و گوناگونی فهم آنان و در پاره ای از موارد سوء فهم آنان حقیقتی است که علاوه بر...

Monday, March 10, 2014

غلو و سخنان اغراق آمیز در روایات

یکی از آفاتی که گریبانگیر همه ادیان و مذاهب و مکاتب در طول تاریخ شده، پدیده ی غلوّ درباره ی عقاید، بنیانگذاران، قهرمانان و یا پیروان یک دین و...

Monday, March 10, 2014

نقش دگرگونی شرایط و اوضاع و احوال مکلّفان در فهم حدیث

احادیث در طول سالها در محیط های متفاوت و برای مخاطبان مختلف گفته یا نوشته شده است. افرادی که برای به دست آوردن وظیفه ی خود به امامان علیهم السّلام...

Monday, March 10, 2014

اختلاف فهم راویان عامل آسیب روایات

وجود تفاوت درک و استعدادهای مردم امری طبیعی و انکارناپذیر است، و پرواضح است که راویان حدیث نیز از این امر مستثنا نیستند و همگی در یک سطح از فهم...

Monday, March 10, 2014

خلط معنایی، مشکلی در فهم احادیث

برخی واژگان در کنار معنای لغوی خود، یک یا چند معنای اصطلاحی هم دارند که عرف عام یا خاص آن را وضع کرده است. گاه وجود این گونه مفاهیم جدید اصطلاحی...

Sunday, March 9, 2014

خلط معنای متعارف و فرهنگ روایی

برخی واژه ها با صرف نظر از معنای لغوی و متعارف آن، در زبان روایات در معانی خاصی به کار رفته اند که بر اثر کثرت استعمال، حقیقت شرعیه شده اند....

Sunday, March 9, 2014