نمونه ای از دفاتر محدثان: کتاب الاختصاص منسوب به شیخ مفید

عدم صحت انتساب مجموع کتاب الاختصاص به دانشمند و متکلم و فقیه بلند مرتبه امامیه، شیخ مفید امر بسیار روشنی است و در این مورد کمترین تردیدی وجود...

Wednesday, April 20, 2016

نسخه تفسیر ما نزل من القرآن فی أهل البیت؛ اثری از جعفر بن محمد بن مالک الفزاری

در مقاله مربوط به حسین بن سعید بن الأزهر، دو منبع از منابع تفسیر فرات را معرفی کردیم(در سایت کاتبان). تفسیر فرات کوفی منابع دیگری نیز دارد. از...

Wednesday, April 20, 2016

کتابی کلامی از یک نویسنده اهل بیهق

آقا بزرگ تهرانی در الذریعة (۲۲/۱۲۱)، کتابی کلامی را از یک نویسنده بیهقی معرفی می کند که در آن نویسنده از هم شهری خود، فرید خراسان ابن فندق و...

Wednesday, April 20, 2016

کتابخانه ابن شهرآشوب

اتان کلبرگ در کتابی گرانقدر، بر اساس آثار موجود ابن طاووس، مجموعه آثاری را که او در کتابخانه گرانقدر شخصی خود و یا در کتابخانه های عمومی و خصوصی...

Wednesday, April 20, 2016

کتاب النصوص شیخ صدوق

کتاب النصوص شیخ صدوق از کتابهای مهمی در رابطه با اثبات امامت امامان و تسلسل امامت و روایات دوازده امام بوده که متأسفانه علی الظاهر از میان رفته...

Wednesday, April 20, 2016

کتاب المبانی لنظم المعانی ابن بسطام الطحیری کرامی مذهب

حدود شش سال پیش مقاله ای از نویسنده این سطور در کتاب ماه دین منتشر شد درباره کرامیه که در آن پاره‌ای از متون کرامی تازه‌یاب را معرفی و تحلیل...

Tuesday, April 19, 2016

کتاب المناقب؛ کتابی غیر اصیل

چند ماهی پیشتر به مناسب مقاله ای برگرفته از کتاب در دست آماده سازی نویسنده این سطور با عنوان میراث غلات، در رابطه با کتاب عیون المعجزات در همین...

Tuesday, April 19, 2016

رشید الدین فضل الله و یکی از نفیس ترین نسخه های خطی اسلامی

شخصیت خواجه رشید الدین وزیر فضل الله بن ابی الخیر بن عالی (یا غالی) هَمَدانی از برخی جهات در تمدن اسلامی بی نظیر است. علاوه بر نقش و سهم سیاسی...

Tuesday, April 19, 2016

سندی از جامعه‌ی علمی ری در سده پنجم قمری

یکی از مهمترین خاندانهای اهل علم در ری در سده های پنجم و ششم قمری، خاندان خزاعی نیشابوری است که اصلا اهل نیشابور بوده اند، اما از اوائل سده پنجم...

Tuesday, April 19, 2016

تفکیک و تعیین هویت پنج کتاب از حسن بن سلیمان حلی

از دوران صفویه وسیله علامه مجلسی و شماری دیگر از دانشمندان و محدثان امامیه، از آثار حدیثی عالمی به نام عز الدین ابو محمد الحسن بن سلیمان بن محمد...

Tuesday, April 19, 2016

تعلیق شرح جمل العلم کراجکی

چند سالی پیش آقای یعقوب جعفری مراغی کتابی به نام شرح جمل العلم والعمل منتشر کرد که شرحی بود تازه بر کتاب جمل العلم والعمل شریف مرتضی. از شروحی...

Tuesday, April 19, 2016

پیدا شدن اعتقادنامه‌ای امامی از حدود سال 490 قمری

در مجموعه ای که در کتابخانه کوپریلی موجود است و من تنها عکسی نه چندان مطلوب از چند صفحه آن را در اختیار دارم؛ برگی از رساله ای یا کتابی دیده...

Tuesday, April 19, 2016

تاریخ الائمة سعد اشعری و کتاب الضیاء او

سعد بن عبد الله اشعری، دانشمند عالی مقام قم، یکی از بزرگترین و پر تأثیر ترین محدثان امامیه در عصر غیبت صغری است که سهم مهمی در فقه، حدیث و مباحث...

Tuesday, April 19, 2016

نسخه ای بسیار کهن از امالی قاضی عبدالجبار معتزلی

امالی قاضی عبدالجبار مورد توجه زیدیان نیز بوده و به ویژه به دلیل گرایش زیدیان یمن از حدود سده ششم به آثار قاضی عبدالجبار که از ایران به آنجا...

Sunday, April 17, 2016

نخستین نمونه های دفترهای حدیث شیعی

پس از واقعه عاشورا در سال 61 ق و مرگ خونین امام حسین(ع) ، نواده پیامبر و تنی چند از اصحاب و شیعیان اهل بیت بر دست سپاهیان والی امویان بر كوفه...

Sunday, April 17, 2016

میراث غلات: از ابوالقاسم کوفی تا نویسنده عیون المعجزات (1)

کتاب عیون المعجزات، منسوب به حسین بن عبدالوهاب مانند چند کتاب دیگر بدون هیچ گونه سابقه روشنی از دوره صفوی به عنوان کتابی حدیثی مورد عنایت نویسندگان...

Saturday, April 16, 2016

میراث غلات: از ابوالقاسم کوفی تا نویسنده عیون المعجزات (2)

در اینجا نوبت به بررسی اسناد تازه ای می رسد که می تواند شناخت ما را از عیون المعجزات و اینکه به چه سنتی تعلق دارد، بیشتر کند:

Saturday, April 16, 2016

زبدةالبیان؛ تاریخ، جایگاه و ویژگی‌های آن

مرحوم آقابزرگ تهرانی نام کامل این کتاب را «زبدةالبیان فی براهین احکام القرآن و تفسیر آیات احکام القرآن» معرفی می‌کند و می‌گوید:

Tuesday, December 22, 2015

صحیفه سجادیه و صحیفه رضویه در آیینه تطبیق

با توجه به جایگاه رفیع دعا در معارف دینی، به نظر می‌رسد که این بخش از تعالیم شفاهی و روایت شده پیامبران الهی و ائمه معصومین (علیهم السلام) گنجینه‌ای...

Monday, December 21, 2015

اعتبارسنجی منابع و اسناد ادعیه رضوی

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه معصومان (علیهم السلام) همواره پیروان خود را به قرائت دعاهای گوناگون ترغیب می‌کردند؛ پیامبر اکرم...

Monday, December 21, 2015