نقش اهل بیت و صحابه در تفسیر قرآن کریم از منظر استاد معرفت (1)

تفسیر قرآن کریم، که با هدف رفع ابهامات عارض شده بر الفاظ و عبارات مشکل و نیز دفع شبهات احتمالی صورت می‌پذیرد، از جمله مهم‌ترین وظایف جامعه علمی...

Tuesday, April 26, 2016

کتابی درباره مناظرات قرآنی

در ادبیات اسلامی، کتابهای بسیاری درباره دانش جدل و آداب و احکام و قواعد آن نوشته شده است؛ بیشتر از سوی فقیهان و اصولیان و متکلمان اهل سنت. برخی...

Wednesday, April 20, 2016

اختلاف ترجمه‌های قرآن براساس دستور زبان عربی و ساختار آن

در این مقاله، نقش دستور زبان عربی و ساختار آن که به نوعی موجبات اختلاف در ترجمه‌های فارسی قرآن کریم را فراهم نموده است، مورد بررسی قرار گرفته...

Tuesday, April 19, 2016

بررسی زبان شناختی واژه‌ی قرآنی «کفر»

کاربرد واژه‌ها در معانی حقیقی یا مجازی زمان خود از ویژگی‌هایی است که هر گوینده‌ای در کلام خویش به آن اهتمام ویژه دارد. براین اساس، معانی‌ای که...

Tuesday, April 19, 2016

زبان قرآن

نظر عموم مسلمانان از دیرباز بر آن است که قرآن بر زبان قریش نازل شده است. زبان همه‌ی اشعار و خطبه‌های جاهلی نیز زبان قریش بوده است. عموم خاورشناسان...

Tuesday, April 19, 2016

درنگی بر واژه قرآنی «صلاة»

واژه «صلاة» یکی از مهم‌ترین واژه‌های قرآنی است که در آیات متعددی به کار رفته است. دانشمندان نیز در پژوهش‌های خود، درباره‌ی این واژه، مفاهیم گوناگونی...

Tuesday, April 19, 2016

تفسیر امام صادق به روایت امام هادی (ع) در سنت صوفیان و تفسیر نعمانی

در سنت صوفیان خراسان از دیر باز، دست کم از سده چهارم تفسیری بر بخشهایی از قرآن منسوب به امام صادق روایت می شده است که می دانیم آن را سلمی در...

Tuesday, April 19, 2016

تفاسیر معتزلی قرآن و بایسته های پژوهشی

معتزلیان به دلیل اهمیت ضرورت تأویل آیات متشابه قرآن به تفسیر قرآن و به ویژه تفسیر آیات متشابه قرآن همت بسیار زیادی داشته اند. در الفهرست ابن...

Tuesday, April 19, 2016

واژه‌ي يقين در قرآن

چه ارتباط زيادي است بين اين سخن عرب که مي‌گويند: يقن الماء في الحوض؛ «يعني آرام و قرار گرفت» با اين جمله که مي‌گويند: «فلان، ذويقين في هذا الامر...

Tuesday, April 12, 2016

واژه‌ي ولايت در قرآن

خوب است معاني اوليه‌ي اين کلمه را به نقل از برخي لغويان ذکر کنيم. از سيبويه نقل کرده‌اند که، ولايت به فتح واو، مصدر است؛ و به کسر، اسم. از ابن...

Tuesday, April 12, 2016

واژه‌ي وقت در قرآن

معناي وقت در قرآن، تنها به زمان محدود نمي‌شود- هر چند که در هر آيه‌ي که آمده مراد زمان است- بلکه گاهي به معناي مکان هم آمده است: يسْأَلُونَكَ...

Tuesday, April 12, 2016

واژه‌ي وحي در قرآن

در معجم مقاييس اللغة آمده است: (واو و حاء و حرف عله، ريشه‌اي است که بر القاي علم در حالت پنهاني يا غيرپنهاني به ديگري است؛ پس وحي اشاره است،...

Tuesday, April 12, 2016

واژه‌ي وسواس در قرآن

معناي اين کلمه تقريباً با معناي آن بيان مي‌شود که فرياد آرام، پنهان شدن، پچ پچ، برانگيختن، اصرار بر انجام کاري يا رفتن به مسيري که نفس دوست دارد...

Tuesday, April 12, 2016

واژه‌ي هوي در قرآن

منظور از هوي، يکي از معاني متعدد آن و يا جزئي از دامنه‌ي وسيع آن مثل عشق و شيدايي و شيفتگي به محبوبي نيست، بلکه مراد، معناي وسيع و فراگير آن...

Tuesday, April 12, 2016

واژه‌ي هَمز و لَمز (طعنه زدن و عيب جويي کردن) در قرآن

اصل هَمز همان فشردن و شکستن است. در مفردات راغب آمده است: «همزتُ الشيء في کفي» يعني عصاره‌ي آن را گرفتم؛ و «همز الانسان في اغتيابه». در قرآن...

Tuesday, April 12, 2016

واژه‌ي هدايت در قرآن

خداوند اضافه کننده‌ي وجود، خالق هر موجود است و از کمال او دور است که مخلوقاتش را به خود واگذارد تا بدون نظام پيش بيني شده حرکت کنند و يا بدون...

Tuesday, April 12, 2016

واژه‌ي نور در قرآن

هيچ تعريفي از نور مثل خود نور نيست، و چگونه چيزي قابل تعريف مي‌گردد در حالي که ‌اشياء به واسطه‌ي آن تعريف مي‌شوند! و يا کسي که منشأ دلالت بر...

Sunday, April 10, 2016

واژه‌ي نفس در قرآن

برگرفتن همه‌ي معاني نفس آسان نيست، کافي است به مهمترين آنها اشاره شود. از جمله به معناي روح در آيه‌ي: أخرِجُوا أنفُسَکُم؛ يعني ارواحکم و به معناي...

Sunday, April 10, 2016

واژه‌ي نعمت در قرآن

وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ. چه نيکوست از نعمت خداوند سخن گفتن! همچون خود نعمت شيرين و زيباست، و همچون نعمت غني و گسترده. انديشه هر...

Sunday, April 10, 2016

واژه‌ي نبوت در قرآن

شيخ صدوق، در معاني الأخبار از سعيد بن جُبير و او از ابن عباس روايت مي‌کند که، عربي به پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) گفت: «السلام عليک يا...

Sunday, April 10, 2016