تفسير كلامي قرآن كريم

از جمله گرايشهاي تفسيري، تفاسير كلامي است كه مفسران با سبك و گرايش كلامي، به تفسير آيات پرداخته اند. در اين گونه تفسيرها، بيشتر به آياتي كه بيانگر...

Wednesday, December 10, 2014

تفسير لغوي قرآن چگونه است؟

غالب مفسران تفاسير لغوي، بر شناخت و اجتهاد در لغات، ريشه و اشتقاق و شكل و تغييرات آنها اهتمام ورزيده اند. در مباحث لغوي، يافتن معني اصلي لغت...

Wednesday, December 10, 2014

آشنايي با تفسير فقهي

در تفاسير فقهي، همت و اجتهاد بيشتر مفسران، بر شناخت و دريافت احكام فقهي الهي از آيات قرآن استوار است. اجتهاد آنان بر يافتن احكام فرعي از مفاهيم...

Wednesday, December 10, 2014

تفسير بلاغي و بياني نمونه هاي آن

مفسران در تفاسير بلاغي و بياني، عموماً، بلاغت عبارات و كلمات قرآن را مدنظر داشته و به اجتهاد در تفسير مركبات قرآن با كمك علم معاني و بيان پرداخته...

Wednesday, December 10, 2014

برخي از مهمترين تفاسير باطني فريقين

در اين نوشته به گروهي از مهم ترين تفاسير باطني كه گرايش غالب يا يكي از گرايشهاي غالب آنها است، اعم از شيعه و اهل سنت، به ترتيب عصر و زمان حيات...

Wednesday, December 10, 2014

تفسير ادبي چيست؟

تفسير ادبي، تفسيري است كه گروهي از مفسران با گرايش به مباحث ادبي و نحوي بدان مي پردازند. مرحوم آيت الله معرفت در كتاب تفسير و مفسران، تمامي تفاسيري...

Wednesday, December 10, 2014

آشنايي با روش تفسير باطني ( كشفي )

روش تفسير باطني كه از آن به تفسير « رمزي » يا « اشاري » نيز ياد مي شود، عهده دار بيان باطن آيات قرآن و بيان معاني رمزي و اشاري آنهاست. چنين تفسيري...

Wednesday, December 10, 2014

ارزش و اعتبار تفسير تابعين

درباره ارزش، جايگاه و اعتبار تفسير تابعيان، اظهارنظرهاي متفاوتي شده است. گروهي هيچ يك از تفاسير آنان را ارزشمند ندانسته اند، برعكس، گروهي تمامي...

Wednesday, December 10, 2014

قرآن و حجيّت عرف و بناي عقلا

يکي ديگر از منابع عمده ي استنباط احکام که علي رغم نيامدن عنوان آن در منابع چهارگانه معروف ( کتاب، سنت، اجماع و عقل ) کاربرد فراوان در فقه دارد،...

Tuesday, December 9, 2014

قرآن و شکوفايي عقل در مقام استنباط احکام

عقل يا دليل عقل از ديرباز بين اصولي هاي شيعه و سنّي به عنوان يکي از ادله احکام مطرح بوده است، اما در اين که مراد و مورد معتبر دليل عقل براي استنباط...

Tuesday, December 9, 2014

نقش قرآن در اعتبار روايات

موافقت يا عدم مخالفت با قرآن در دو مقام براي اعتبار روايات موجود کارساز است: يکي، در مقام تشخيص حجيت ذاتي روايات و ديگري، در مقام ترجيح يکي از...

Tuesday, December 9, 2014

نقش روايات معصومين (ع) در استنباط احکام از قرآن کريم

يکي از موضوع هاي مهم در باب فهم قرآن و برداشت از آن موضوع رابطه ي قرآن و سنت است. به دست آوردن رابطه اين دو به عنوان دو منبع اصيل معارف و آموزه...

Tuesday, December 9, 2014

مسئله اسباب نزول و روند استنباط احکام از قرآن کريم

يکي از مسائل ريشه دار در علوم قرآن مسئله اسباب نزول است. از ديرباز در جوامع روايي به ويژه جوامع روايي اهل سنت روايات فراواني در مورد حوادث و...

Tuesday, December 9, 2014

استنباط احکام از قرآن و مسئله محکم و متشابه

يکي از مسائلي که همواره فرا روي فهم قرآن قرار داشته و مفسران و دانشمندان علوم قرآن را به خود مشغول داشته است، مسئله محکم و متشابه در قرآن است....

Tuesday, December 9, 2014

نسخ و نزول تدريجي در قرآن و اصول استنباط احکام

يکي از مباحث مهم و کهن قرآني مسئله ناسخ و منسوخ در قرآن کريم است. قرآن خود در اين باره، حداقل به اندازه ي کاربرد لغوي که اعم از اصطلاحي است،...

Tuesday, December 9, 2014

فهم قرآن در مقام استنباط احکام و شبهه ي تحريف

شبهه تحريف يکي از موانع قابل بحث بر سر راه انعقاد ظهورات الفاظ قرآن کريم قلمداد شده است. پس از پذيرش کبراي حجيّت و اعتبار ظواهر الفاظ قرآن کريم...

Tuesday, December 9, 2014

اختلاف قرائات و فهم قرآن کريم در مقام استنباط احکام (2)

اختلاف در هيئت کلمه با حفظ اتقان در ماده ي آن؛ مانند اختلاف در هيئت کلمه « باعد » بين اين که « باعد » به صيغه ماضي باشد يا « باعد » به صيغه ي...

Tuesday, December 9, 2014

اختلاف قرائات و فهم قرآن كريم در مقام استنباط احكام (1)

يكي از مسائل قابل طرح در استنباط احكام شرع از قرآن كريم مسئله ي اختلاف قرائت هاي قرآن است. گرچه برخي از اقسام اختلاف، چنان كه خواهيم ديد تأثيري...

Tuesday, December 9, 2014

پيشگامان روش تفسير عقلي

تفسير عقلي در دوره تابعيان تأسيس شد و رشد نمود و تابعيان را مي توان پيشگام تفسير عقلي دانست كه البته عقل در تفسير نزد آنان بيشتر به عنوان ابزار...

Tuesday, December 9, 2014

تاريخچه ي روش تفسير عقلي

با بررسي تاريخي به نظر مي رسد كه پيامبر به اصحاب خويش كيفيت اجتهاد عقلي در فهم نصوص شرعي ( ‌قرآن يا سنت ) را آموخته است و برخي از آيات قرآن خود...

Tuesday, December 9, 2014