نمونه‌هایی از محکمات قرآن

از امیرمؤمنان (علیه‌السلام) درباره‌ی تفسیر محکم کتاب خدای عزوجل می‌پرسند و حضرت، ابتدا آیه‌ای را معرفی می‌کنند که هیچ شکی در محکم بودنش نیست؛...

Sunday, February 19, 2017

عوامل تشابه و نمونه‌ای از متشابهات

گاهی لفظ یا عبارتی به اعتبارات گوناگونی چون اعتبار عقلی یا عرفی، معانی مختلفی پیدا می‌کند و گاه واقعاً دچار اشتراک لفظی است و با وجود وحدت ظاهری...

Sunday, February 19, 2017

علّت وجود متشابهات و آیات مشکل در قرآن

در کلامی منسوب به امیرمؤمنان (علیه‌السلام) آیات الهی به سه دسته تقسیم شده‌اند: 1. قسمی که عالم و جاهل می‌فهمند؛ 2. قسمی که صاحبان ذهن پاکیزه،...

Sunday, February 19, 2017

شواهد روایی جمع و تألیف قرآن در زمان پیامبر (ص)

1-1. اندازه‌ی هر آیه در زمان رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) معلوم بوده؛ چنان که از ام سلمه درباره‌ی قرائت رسول خدا (صلی الله علیه و آله...

Sunday, February 19, 2017

وصایت در جمع قرآن

نکته‌ی ظریفی در روایات جمع قرآن وجود دارد و آن، طرح «وصایت» در جمع و صیانت از قرآن است. از این روایات پرشمار استفاده می‌شود که غیر از «وصی رسول...

Sunday, February 19, 2017

تفاوت سبب نزول و شأن نزول

بیشتر مفسران به تفاوت بین این دو توجه نکرده‌اند و هر چیزی که آیه یا آیه‌هایی در موردش نازل شده، گاه سبب نزول و گاه شأن نزول نامیده‌اند؛ در صورتی...

Sunday, February 19, 2017

اولین آیه‌ یا سوره و آخرین آیه یا سوره

نزول تدریجی قرآن اقتضا دارد سوره یا آیه‌ای تقدم داشته باشد؛ حال اولین یا آخرین آیه‌ی نازل شده کدام است؟ در تعیین اولین و نیز آخرین آیه اختلاف...

Sunday, February 19, 2017

آغاز نزول وحی در روایات اهل بیت (ع)

درباره‌ی زمان آغاز وحی میان نویسندگان علوم قرآن و اهل حدیث و تاریخ‌نویسان اختلاف است. بخشی از روایات شیعه، مبعث و نزول نخستین آیات را در چهل...

Sunday, February 19, 2017

آیا الفاظ قرآن هم وحی شده است؟

در مبحث حدوث قرآن، افزون بر آنکه اهل بیت (علیهم‌السلام) اثبات کرده‌اند قرآن کلام الهی است و حادث؛ اما حادثی که از حدوث آن صفتی از صفات الهی انتزاع...

Sunday, February 19, 2017

حدوث و قِدَم قرآن (وحی) و موضع اهل بیت (ع)

بی‌تردید قرآن سخن خداست و خداوند آن را برای هدایت بندگانش نازل کرده و از آنجا که دوران خاتمیت، عصر علم و دانش است، معجزه‌ی پیامبر (صلی الله علیه...

Sunday, February 19, 2017

الفاظ قرآن را چه کسی آورده است؟

وحی و وحیانی بودن، حقیقتی پیچیده و فوق درک عمومی بشر است؛ این مقوله از دیرباز مورد توجه، بحث و بررسی دانشمندان قرار داشته و همه می‌دانیم که پی...

Sunday, February 19, 2017

مراحل نزول وحی از خدا تا پیامبر (ص)

علی (علیه‌السلام) کیفیت و مراحل دریافت وحی - از مبدأ تا وصول آن به پیامبران - را بیان فرموده‌اند: «چنین بود که بر رسول پایینی از رسولان آسمان...

Sunday, February 19, 2017

حالت‌های رسول خدا (ص) هنگام دریافت وحی

گزارش شده که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در عین عظمت روحی، هنگام دریافت وحی دچار غشوه و از خودرفتگی می‌شدند. این حالت به چه دلیل بوده...

Sunday, February 19, 2017

اطمینان پیامبران به وحی

اطمینان پیامبران به وحیانی بودن پیام دریافتی، موضوعی بسیار مهم است. شک کردن در وحیانی بودن پیام دریافتی، ارزش آن را ساقط می‌کند. این بحث می‌تواند...

Saturday, February 18, 2017

معنای محدَّث بودن

امام باقر (علیه‌السلام) در بیان تفاوت رسول، نبیّ و محدَّث، ضمن ترسیم نوعی از ارتباط با عالم غیب و آسمان، دریافت کننده را محدَّث نامیده‌اند: «......

Saturday, February 18, 2017

وحی بدون واسطه‌ی جبرئیل (تجلی یا ...)

امام صادق (علیه‌السلام) نوعی از دریافت وحی را بدون واسطه دانسته‌اند. زراره از امام درباره‌ی غشوه‌ی عارض بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)...

Saturday, February 18, 2017

ریشه‌های علوم قرآن در روایات اهل بیت (ع)

برای شناخت قرآن و ویژگی‌های آن، یافتن راهکار تفسیر صحیح و متقن و دستیابی به معارف آن، علوم و اطلاعاتی لازم است که آن را علوم قرآنی نامیده‌اند.

Saturday, February 18, 2017

سازوکارهاي سياسي مهار قدرت

هنگامي که بحث از مهار حقوقي- سياسي قدرت به ميان مي‌آيد، وارد حوزه‌ي مهار بيروني شده‌ايم. طرح اين بحث براي آن است که مهار دروني نيز داراي اشکال‌هايي...

Monday, January 30, 2017

آسيبهاي نفسانيِ قدرت سياسي

اصطلاحي در دانش روان‌شناسي وجود دارد که آن را «اختلال شخصيتي خودشيفتگي» مي‌نامند و به معناي آن است که فرد بيمارگونه عاشق و شيفته‌ي خود شود. البته...

Monday, January 30, 2017

آسيبهاي عملي قدرت سياسي

پس از شکل‌گيري ديدگاه صاحب قدرت، نگرش او بر عمل و کارکردش اثر مي‌گذارد. وقتي در نگاه قدرتمند، رأي و نگره‌ي او غيرقابل نقد باشد، بهترين بستر براي...

Monday, January 30, 2017