ظرفیت نقد

مکاتب مختلف برای امور مختلف ظرفیت‌های مختلفی دارند. چنانکه اندیشه‌های مختلف در دوره‌ی کنونی بر اساس ظرفیت تصرف در جهان ارزیابی شدند و بسیاری...

Thursday, April 21, 2016

عقلانیت و مکتب؛ هر دو انتقادی

انتقادی بودن وصف دیدگاه‌های فراوانی در دوران جدید شده است. فلسفه‌ی کانت، مکتب فرانکفورت، عقل‌گرایی پوپر و نظریه‌ی هابرماس از جمله بارزترین موصوفاتی...

Thursday, April 21, 2016

تبیین رابطه‌ی نفس و بدن از دیدگاه فلسفه‌ی مشاء

بحث رابطه‌ی نفس و بدن یکی از مباحثی است که از سویی حکمای یونان باستان، اندیشمندان قرون وسطا و فلاسفه‌ی عصر جدید در مغرب زمین و از سوی دیگر حکمای...

Thursday, April 21, 2016

دیدگاه برگزیده در اثبات تجرد نفس

نفس حیوانی و انسانی، چه هنگام حدوث و چه در زمان بقا مجرد است؛ البته نه به این معنا که حیوان و انسان تنها دارای یک نفس باشند (چنان که ملاصدرا...

Thursday, April 21, 2016

انواع قوای انواعِ نفس

یکی از موضوع‌های گسترده‌ای که بخش درخور توجهی از متون فلسفی را به خود اختصاص داده، بحث قوای نفس است. آنان نفس را به نباتی، حیوانی و انسانی تقسیم...

Thursday, April 21, 2016

جسمانی یا روحانی (مادی یا مجرد) بودن نفس

مادی یا مجرد بودن نفس از مباحث ارزشمند و پراهمیت علم النفس فلسفی است و به سان بحث انواع نفس پیشینه‌ای دراز دارد. پرسشی از دیرباز توجه اندیشمندان...

Thursday, April 21, 2016

انواع نفس

در میان آثار اندیشمندان با چهارگونه نفس روبه رو می‌شویم که در اعتقاد به وجود آنها اختلافاتی هست. پیش از ورود به مباحث اصلی، ارائه تعریف اجمالی...

Thursday, April 21, 2016

تعریف نفس در نگاه فیلسوفان

واژه «نفس» در لغت به معنای شخص، روح، خون، حقیقت شیء، قصد و نیت و... به کار رفته است. از این میان، آنچه با معانی اصطلاحی این واژه همخوانی دارد،...

Thursday, April 21, 2016

تمایز توصیف و نقد

پرسش این است که مسئولیت و نقش اصلی علم چیست؟ توصیف دقیق واقعیت و یا نقد واقعیت برای دست‌یابی به وضعی بهتر؟ صرف نظر از پاسخ، در ادامه‌ی این پرسش،...

Wednesday, April 20, 2016

تولد نقادانه

گاه امور را از منظری نقد می‌کنیم، اما برخی امور اصل موجودیتشان ملازم نقد است. آیا علم به صرف بودنش نقد است و یا می‌توان با علم روابطی داشت و...

Wednesday, April 20, 2016

شاه‌شکل، شاغول علم

علم ملاک نقد همه چیز است و از این رو، نقد علمیِ هرچیزی بنیان‌افکن‌ترین نوع نقد است. نقد دینی، نقد ارزشی یا نقد از هر پایگاه دیگری با موجودیت...

Wednesday, April 20, 2016

از علم کاشف تا تناقض ممکن

علم کاشف از واقع و مطابق با خارج است. در حالی که اصل عدم تناقض بدیهی نیست اما هنوز برای ما معتبر است؛ زیرا تاکنون ابطال نشده است. نسبت دادن سلطه...

Wednesday, April 20, 2016

باستان‌شناسی علم

علمی که خود ملاک همه چیز است، آیا می‌تواند خود را نقد کند؟ ظاهراً علم از نقد خود ناتوان است چرا که لازمه‌ی نقدِ علم دیدن عرصه‌هایی است که علم...

Wednesday, April 20, 2016

یادی از دکتر شرف الدین خراسانی

سالها در دائرة المعارف بزرگ اسلامی توفیق آن را داشتم که از نزدیک از محضر دانشی مرد بزرگی بهره مند شوم که بی تردید یکی از مفاخر برجسته فرهنگی...

Wednesday, April 20, 2016

هانری کربن و گفتگوی شرق و غرب

هانری کربن ، ایرانشناس و اسلام شناس برجسته فرانسوی مورخ فلسفه و اندیشه عرفانی و باطنی ایران زمین است. روایت او از تاریخ فلسفه ایرانی روایتی تاریخی...

Wednesday, April 20, 2016

فهرست اسماء مؤلفی الشیعة

این مقاله به بررسی تحلیلی کتاب احمد‌بن‌علی‌بن‌عباس نجاشی، از رجالیان معروف شیعه پرداخته و با توجه به قرائنی اثبات می‌کند که فهرست اسماء مؤلفی‌الشیعه،...

Tuesday, April 19, 2016

ولایت متقابل

فلسفه‌ی سیاسی در دوران اوج فلسفه‌ی اسلامی هم چندان اقبالی نداشته است، چه برسد به دوران افول یا پایان آن. آیا می‌توان از فلسفه‌ی سیاسی علامه طباطبایی...

Monday, April 18, 2016

نه گفتن مداوم به فراخوانی بیرونی

چه جور رابطه‌ای میان نقد و سیاست وجود دارد؟ آیا نقد می‌تواند جزئی از «علم سیاست» باشد؟ آیا نقد، «روان‌شناسی سیاسی» است؟ آیا نقد، «جامعه‌شناسی...

Monday, April 18, 2016

نقد افشاگری نیست

این مقاله ترجمه و خلاصه شده‌ی مقاله‌ی Reorienting critique: From ironist theory to transformative practice اثر استاد فلسفه‌ی دانشگاه دندی انگلستان،...

Monday, April 18, 2016

گوش بسته و دهان باز ایدئولوژی

بسیاری نقد را نقد ایدئولوژی می‌دانند. اگر ایدئولوژی آن سازوکار و نظام پنهانی است که ندانسته اعمال شهروندان را سامان می‌دهد، کار نقد چیزی جز افشاگری...

Sunday, April 17, 2016