یك گِل دوست بدتر از هزار سنگ دشمن

مردی بود دو دختر داشت خیلی از آنها خوب نگهداری می‌كرد، وسواس داشت كه دخترها چون خوشگلند از خانه كمتر بیرون روند كه چشم اشخاص ناشایست به آنها...

Saturday, November 26, 2011

فارس و زبان روزگار سعدي

از ديرباز شيرازيان را به خوش زباني و شيرين بياني ستوده اند و صد البته شيرازيان نيز اين مدح را پذيرفته اند؛ چنان که حافظ شيرازي صبحدم از چنگ زهره...

Wednesday, November 23, 2011

شعر نو

ميرزا آقاخان کرماني که برجسته ترين نظريه پرداز پيش از مشروطيت است و خود در نثر و نم آثار بسيار آفريده است. در نقد شاعران پيش از مشروطيت مي نويسد:...

Wednesday, November 23, 2011

شرح رباعيات خيام

سالها پيش در هندوستان يک شاعر کهنسال ايراني را ملاقات کردم که به من گفت شعر پارسي اغلب داراي دو معني ظاهري و باطني است، و به ياد دارم که از شرح...

Wednesday, November 23, 2011

شاعراني از تار و پود مصلحان

آنچه در پي مي آيد، بخشي از سفرنامه گروته (Grothe 1869- 1951) جغرافي دان و قوم شناس آلماني است که در سال 1907 برابر با 1276 هـ در زمان سلطنت محمد...

Wednesday, November 23, 2011

سعدي، سخنگوي ضمير آگاه ايراني

وقتي به سراغ سعدي مي رويم، چنان است که گويي به باغ دلگشايي قدم مي نهيم؛ زيرا سعدي علاوه بر آنچه هست، تقريباً شادترين شاعر ايران هم هست. شاعري...

Wednesday, November 23, 2011

سرچشمه هاي شعر عطار

به لحاظ تاريخي، شعر عطار بعد از شعر سنايي دومين اوج شعر عرفاني فارسي است و پس از عطار، بلندترين قله شعر عرفاني، جلال الدين مولوي است. سه موج...

Wednesday, November 23, 2011

زبان فردوسي و زبان ما

اين نمونه اي است از زباني که فردوسي نقد عمر را بر سر آن نهاد و براي ما ميراث گذاشت؛ اما ما فارسي زبانان چگونه از آن پاسداري کرده ايم؟ در جريان...

Wednesday, November 23, 2011

روحانيت کيخسرو در شاهنامه و در سنت اشراقي

کيخسرو يکي از دوست داشتني ترين و مهم ترين شخصيت هاي شاهنامه است. پادشاهي است عادل، مردم دوست، خداپرست، حکيم و خردمند، موفق و پيروز، و سرانجام...

Wednesday, November 23, 2011

خيام در قلمرو اروپايي ايران شناسي

در ميان شاعران فارسي زبان هيچ کس شهرت جهانگير حکيم عمر خيام نيشابوري را ندارد. البته اين نکته قابل ذکر است که با همه جاذبه و لطفي که رباعيات...

Wednesday, November 23, 2011

خردورزي ايران و غرب در آينه ادبيات

سرزمين کهن ايران از ديرباز مهد علم و خرد بوده است و در روزگاراني که غرب سياه ترين دوران حيات خويش را طي قرون وسطي مي گذراند، در اين سرزمين دانشمنداني...

Wednesday, November 23, 2011

حماسه سرايي در ايران باستان

بيشتر متون حماسي پهلوي که اصولاً به ادبيات شفاهي تعلق دارند، در دوره اسلامي يا به عربي و فارسي ترجمه شده يا از ميان رفته اند. تنها متن حماسي...

Wednesday, November 23, 2011

جرجاني و زبان فارسي

پزشکي کهن ايران و جهان اسلام و تاريخ آن، گهري ناسفته و درّي نايافته است که دست بيداد زمان، نامهرباني و توانمندان و ناسپاسي گروهي از فن داران...

Wednesday, November 23, 2011

تأثير شعر فارسي در شرق

محمد اقبال (1877- 1938) شاعر و فيلسوف پيشرو و برجسته هند مسلمان، در سال 1923 مجموعه اي از شعر فارسي به نام “پيام مشرق” منتشر کرد. اين اشعار پاسخي...

Wednesday, November 23, 2011

بنيان اساطيري حماسه ملي ايران

حماسه ملي ايران آميزه اي است از اسطوره و تاريخ: انبوهي از داستان هاي پهلواني ايران باستان که بيشترشان سرشت و پيشينه اساطيري دارند و گونه هاي...

Wednesday, November 23, 2011

آذري يا پهلوي؟

آذري، نام زبان پيشين آذربايجان است که شاخه اي از زبان هاي ايراني غربي است. اين کلمه منسوب به “آذربايجان” است و در زبان عربي به شکل “اذريّ” و...

Wednesday, November 23, 2011

انسان گرايي عارفانه در شعر سپهري

شعر صوفيانه و طبيعت گراي سهراب سپهري (1307- 1359) در زمانه اي که تنها واقع گرايي (رئاليسم) و تعهد اجتماعي به منزله تعهد در قبال انسان تلقي مي...

Wednesday, November 23, 2011

اران، پايگاه فرهنگ ايراني

ارّان به سبب موقعيت جغرافيايي، و دوري از مراکز فرهنگي ايران و اسلام از رنگارنگي فرهنگي خاصي برخوردار بود. نزديک به کوهستان هاي قفقاز بود که به...

Wednesday, November 23, 2011

ادبيات معاصر فارسي دري در افغانستان

در آغاز سده بيستم ميلادي، افغانستان با تحولات و دگرگوني هاي اقتصادي و فرهنگي روبرو مي شود. در نخستين دهه اين قرن است که با تغيير مناسبت هاي اجتماعي...

Wednesday, November 23, 2011

تك بيتهاي ناب

كاش ما را با عزيزان آشنايي ها نبود يا اگر بود اين همه درد جدايي ها نبود مهدي سهيلي اگر رفيق شفيقي درست پيمان باش حريف حجره و گرمابه و گلستان...

Wednesday, November 23, 2011