تنزیل و تأویل

در اصطلاح سلف، تنزیل بر مورد نزول گفته می‌شود. این مورد می‌تواند یك واقعه‌ی خاص باشد كه آن واقعه سبب نزول آیه شده است. ولی تأویل مفهوم عامّی...

Tuesday, June 28, 2016

استفاده‌ی فقهی از شأن نزول و تنزیل و تأویل

فقها و دانشمندان اسلامی با توجه به سبب و شأن نزول و ظهر و بطن آیات، قاعده‌ای را به دست آورده‌اند و با تمسك به آن قاعده، احكام را استنباط می‌كنند....

Tuesday, June 28, 2016

سبب نزول یا شأن نزول

چه فرقی میان این دو عبارت وجود دارد؟ بیشتر مفسرین فرقی میان این دو قابل نشده‌اند و هر مناسبتی را كه ایجاب كرده است آیه یا آیه‌هایی نازل شود،...

Tuesday, June 28, 2016

اسباب نزول

در اهمیت شناخت اسباب نزول یا شأن نزول باید گفت: همان گونه كه می‌دانیم قرآن، تدریجی و در مناسبت های مختلف نازل شده است. برحسب اقتضا اگر حادثه...

Tuesday, June 28, 2016

ترتیب نزول سوره‌ها

در ترتیب نزول سوره‌ها روایاتی در دست است كه مورد اعتماد بزرگان است و عمدتاً از ابن عباس نقل شده است. مانند روایتی كه احمد بن ابی یعقوب كاتب،...

Tuesday, June 28, 2016

سوره‌های مكی و مدنی و فواید شناخت آنها

یكی از مسایل مهم علوم قرآنی، مسأله شناخت سوره‌های مكی و مدنی است. تشخیص آنها به دلایل ذیل ضروری است:

Tuesday, June 28, 2016

شهادت قرآن به رسالت پیامبر (ص)

در سوره‌های حوامیم هفت‌گانه مضمونی مشترک وجود دارد و آن تبیین وحی و ضرورت نبوت است و در آن سور، رسول الله (صلی الله علیه و آله) برای حقانیت وحی...

Monday, June 27, 2016

راههای اثبات نبوت بوسیله‌ی نبی اکرم (ص)

یکی از مضامین مشترک هفت سوره حوامیم سبعه، تبیین وحی و ضرورت رسالت انبیاست. در بعضی از این سور احتجاج‌های رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)...

Monday, June 27, 2016

شهادت قولی و فعلی خداوند به رسالت پیامبر (ص)

در سوره‌های «حم» رسول الله (صلی الله علیه و آله) ادعای رسالت را با شهادت الله تثبیت می‌کند، یعنی می‌گوید، من رسول خدایم، و منکران وحی و نبوت،...

Monday, June 27, 2016

برخورد مُنکرین رسالت با وحی

بحث در پیرامون سوره‌هایی که با «حم» شروع می‌شود، از اینجا آغاز شد که در عین حال که هر سوره‌ی قرآن دارای محتوای خاصی است، بعضی از سور آن نیز دارای...

Sunday, June 26, 2016

وحی و اقسام آن

در هفت سوره قرآن که به نام «حوامیم» معروفند و در آغاز آنها حرفهای «حم» آمده، پیرامون خطوط کلی وحی بحث شده است. در سوره شوری هم قسمت عمده بحث...

Sunday, June 26, 2016

سوره‌ی شوری و وحی

مسائلی که تاکنون مطرح بود تبیین محتوای سوره‌هائی بود که با «حم» آغاز می‌شدند. گرچه سراسر قرآن کریم هماهنگ و منسجم است و یک موضوع را افاده می‌کند...

Sunday, June 26, 2016

وحی وسیله ظهور باطن مردم

قسمت مهم سوری که با «حم» شروع می‌شود درباره اهمیت وحی و خطوط کلی آن است، یعنی وحی از چه مبدئی نازل می‌شود؟ گیرنده وحی، یعنی انسان کامل باید چه...

Sunday, June 26, 2016

اعتماد به اسباب و علل مادی زمینه گمراهی

گرچه هر سوره‌ای از سور قرآن کریم مضمون خاصی را افاده می‌کند، ولی برخی از سور آن محتوای مشترکی دارند، یعنی در عین اینکه هر سوره دارای خصوصیت‌های...

Sunday, June 26, 2016

وحی سنت لایزال الهی

گرچه در سراسر آیات قرآن کریم جز هماهنگی در بیان معارف الهی و انسجام چیز دیگری مشهود نیست، ولی بخشی از سور پیرامون مطلب خاصی نازل شده‌اند که وحدت...

Sunday, June 26, 2016

عقل منشاء حرمت به وحی الهی

هر سوره‌ای از سور قرآن کریم محتوای خاصی دارد که آن محتوا با تمام خصوصیاتش در دیگر سور قرآن نیست، و احیاناً بعضی از سور مضمون مشترکی دارند که...

Sunday, June 26, 2016

آخرین آیه و سوره

در روایات منقول از اهل بیت (علیهم السلام) آمده است كه آخرین سوره، سوره‌ی نصر است. در این سوره به ظاهر بشارت به پیروزی مطلق شریعت داده شده كه...

Saturday, June 25, 2016

اولین آیه و سوره

گروهی معتقدند كه اولین آیات سه یا پنج آیه از اول سوره‌ی علق بوده است كه مقارن بعثت پیامبر نازل شده است، هنگامی كه ملك (فرشته) فرود آمد و پیامبر...

Saturday, June 25, 2016

نزول قرآن

قران مجموعه‌ی آیات و سوره‌های نازل شده بر پیامبر اسلام است كه پیش از هجرت و پس از آن در مناسبت های مختلف و پیش آمدهای گوناگون به طور پراكنده...

Saturday, June 25, 2016

ساختار قرآن گفتاری است یا نوشتاری؟

ساختار قرآن شیوه‌ی گفتاری است و ویژگی‌های گفتاری دارد كه روی سخن با مخاطبین خاصّ است و متكلم می‌تواند بر قرائن حالیّه یا معهود ذهنی مخاطبان حاضر...

Saturday, June 25, 2016