کتاب شناسي اعجاز قرآن

در مسير پرپيچ و خم تاريخ، تنها انديشمنداني از هرگونه گزند و آسيب به دور مانده اند که قطرات زلال و حيات بخش زندگي را از معارف قرآن گرفته و در...

Tuesday, November 11, 2014

بازيابي ابعاد تفسير کلامي آيه « إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً »

هرچند به نظر مي رسد آيه « إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً » در سوره ي بقره تنها طليعه و مقدمه داستان خلقت حضرت آدم ( عليه السلام ) است،...

Tuesday, November 11, 2014

نويسنده: دکتر شهرام هدايت

در تمامي کتب تفسير از کهنه و نو گفته شده است که « مشيد » از ريشه ي « شاد » به دو معنا است. يکي ارتفاع و دوم گچ. و هم از اين رو « قصر مشيد » را...

Tuesday, November 11, 2014

معناشناسي واژگان « عقل » و « تفکر » در ارتباط با مفهوم « فطرت » در قرآن

در اين مقاله به معناشناسي « عقل » و « تفکر » و به ارتباط آن دو با « نفس » و « فطرت انسان » پرداخته شده است. اگرچه « عقل » در اصطلاح معروف و فلسفي...

Tuesday, November 11, 2014

معناشناسي الفاظ قرآن در تفسير مجمع البيان

معناشناسي واژه هاي قرآن يکي از اساسي ترين پايه هاي فهم و تفسير دقيق قرآن است. دست يابي به معناي يک واژه در قرآن از ريشه شناسي آغاز مي شود و پس...

Tuesday, November 11, 2014

معناشناسي الفاظ قرآن در تفسير مجمع البيان

معناشناسي واژه هاي قرآن يکي از اساسي ترين پايه هاي فهم و تفسير دقيق قرآن است. دست يابي به معناي يک واژه در قرآن از ريشه شناسي آغاز مي شود و پس...

Tuesday, November 11, 2014

تأويل در تفسير منسوب به امام صادق (ع)

درباره ي صحت انتساب تفسيري که ذيل عنوان « تفسير جعفر الصادق » در کتاب حقائق التفسير ابوعبدالرحمن سُلَمي آمده نظرات گوناگوني ابراز شده است. گويا...

Monday, November 10, 2014

روش شناسي تفسير در روايات امام صادق (ع)

به استناد حديث شريف ثقلين که مورد اتفاق فريقين است، پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله و سلم) از قرآن و عترت يعني حاملان سنت و امامان معصوم (عليهم...

Sunday, November 9, 2014

حکمتِ فواصل آيات قرآن کريم

فاصله در لغت يعني چيزي که ميان دو شيء فاصله مي افکند؛ در نشانه هاي شماره گذاري در نوشتن، علامتي است که ميان جمله هايي قرار داده مي شود که کلامي...

Thursday, October 30, 2014

جاي درست واژگان در قرآن

طبيعي است که هر واژه ي قراني با موقعيّت سازگار باشد، چون نظم اعجارآفرين آن دربردارنده ي واژگاني است که در جايگاه خود تناسب و سازگاري دارد و...

Thursday, October 30, 2014

فشردگي واژگان قرآن

با نگاهي به آيات قرآن درمي يابيم که ويژگي و ملاک در سوره هاي مکّي، ايجاز است و إطناب يا دقّت در جزئيات، ملاک و ويژگي سوره هاي مدني است؛ چون مرحله...

Thursday, October 30, 2014

دلالت هاي تربيتي – اخلاقي واژگان قرآن

پژوهشگران گذشته به زيباشناختي مسائل اخلاقي در سبک قرآن تذکّر داده اند و در يافتن نکات برجسته در بيان قرآني کوشيدند و فصل هايي با نام هاي مختلف...

Thursday, October 30, 2014

دلالت ساخت واژگان قرآن بر معنا

زبان عربي به توانمندي شگرفي در کناب اشتقاق هاي صرف متمايز است و اين امتياز آن را به داشتن واژگان بسياري، توانمند ساخته است. دلالت صرفي در زبان...

Thursday, October 30, 2014

مقايسه ي تأکيد بر قدرت مادي و قدرت روحاني در قرآن و تورات

با استناد به آنچه درباره ي موسي (عليه السلام) و فرعون در قرآن کريم آمده، در درجه ي نخست درمي يابيم که موضوع « قدرت » بُعد بزرگي را از دو سوي...

Wednesday, October 29, 2014

مقايسه ي جبر و اختيار در دو قصه ي قرآني و توراتي

در اين مقاله موضوع اختيار و جبر را در قصه ي موسي (عليه السلام) و فرعون مي کاويم. اساساً قصه ي قرآني تأکيد دارد که اعمال فرعون، زاده ي اراده ي...

Wednesday, October 29, 2014

نمونه اي از تفاوت مفهوم نبوت در قرآن کريم و تورات

در باب نبوّت بايد متذکر شويم که پيامبر در درجه ي نخست همان انسان برگزيده از سوي خدا براي ابلاغ رسالت آسماني به بشر است. بنابراين پيامبران همان...

Wednesday, October 29, 2014

جلوه هاي نام آوا در قرآن کريم

نام آوا يعني تجسّم معنا به وسيله ي آوا، يعني ساخت خود به خود، بر محتواي آن دلالت نمايد. نقد جديد بر اين پديده در ادبيات به عنوان عنصر رمزگذار...

Wednesday, October 29, 2014

حرکت ها و مَدها در آيات قرآن

بر آن شديم تا از تأثير زيبايي حرکت به واسطه ي کلام بر زيبايي مدّها سخن گوييم که اين به دو علّت مي باشد: 1. علّت نخست، آوايي است، چون حرکت جزئي...

Wednesday, October 29, 2014

مفهوم سبک بودن واژگان در قرآن کريم

برخي از گذشتگان توجه بسياري به آواهاي واژگان قرآن داشته اند. آنها بر زيبايي ساخت شنيداري و زيبايي محتوا و عدم تنافر ميان آن دو تأکيد داشتند....

Wednesday, October 29, 2014

زيبايي شناسي واژگان بلند در قرآن

ابن سنان به واژگان بلند و با حروف زياد در شعر عربي توجه نمود و طولاني بودن را معيار زشتي واژگان برگرفت و کلمات بلند در شعر را ناپسند مي شمرد....

Wednesday, October 29, 2014