تفسير مقاتل بن سليمان و جايگاه آن

تفسير مقاتل بن سليمان، يکي از اولين تفاسير ترتيبي و مختصر نوشته شده در قرن دوم هجري و آميزه اي از تفسير لغوي، نقلي، عقلي و اجتهادي است. جنبه...

Saturday, October 18, 2014

روش شناسي تفسير ادبي- تاريخي قرآن در دوره معاصر

در سده اخير، برخي از دانشمندان نوانديش مسلمان نظير امين الخولي و همسرش بنت الشاطي، محمداحمد خلف الله، محمد آرکون، نصر حامد ابوزيد با به کارگيري...

Saturday, October 18, 2014

مفهوم وحي

مفهوم « وحي » براي متن [ = نصِّ قرآني ]، مفهومي اساسي است؛ چرا که متن در بسياري از موارد براي اشاره به خود، همين نام را به کار مي گيرد. اگرچه...

Saturday, October 18, 2014

حکمتِ فواصل آيات قرآن کريم

فاصله در لغت يعني چيزي که ميان دو شيء فاصله مي افکند؛ در نشانه هاي شماره گذاري در نوشتن، علامتي است که ميان جمله هايي قرار داده مي شود که کلامي...

Saturday, October 18, 2014

جاي درست واژگان در قرآن

طبيعي است که هر واژه ي قراني با موقعيّت سازگار باشد، چون نظم اعجارآفرين آن دربردارنده ي واژگاني است که در جايگاه خود تناسب و سازگاري دارد و...

Saturday, October 18, 2014

فشردگي واژگان قرآن

با نگاهي به آيات قرآن درمي يابيم که ويژگي و ملاک در سوره هاي مکّي، ايجاز است و إطناب يا دقّت در جزئيات، ملاک و ويژگي سوره هاي مدني است؛ چون مرحله...

Saturday, October 18, 2014

دلالت هاي تربيتي – اخلاقي واژگان قرآن

پژوهشگران گذشته به زيباشناختي مسائل اخلاقي در سبک قرآن تذکّر داده اند و در يافتن نکات برجسته در بيان قرآني کوشيدند و فصل هايي با نام هاي مختلف...

Saturday, October 18, 2014

دلالت ساخت واژگان قرآن بر معنا

زبان عربي به توانمندي شگرفي در کناب اشتقاق هاي صرف متمايز است و اين امتياز آن را به داشتن واژگان بسياري، توانمند ساخته است. دلالت صرفي در زبان...

Thursday, October 16, 2014

جلوه هاي نام آوا در قرآن کريم

نام آوا يعني تجسّم معنا به وسيله ي آوا، يعني ساخت خود به خود، بر محتواي آن دلالت نمايد. نقد جديد بر اين پديده در ادبيات به عنوان عنصر رمزگذار...

Thursday, October 16, 2014

حرکت ها و مَدها در آيات قرآن

بر آن شديم تا از تأثير زيبايي حرکت به واسطه ي کلام بر زيبايي مدّها سخن گوييم که اين به دو علّت مي باشد: 1. علّت نخست، آوايي است، چون حرکت جزئي...

Thursday, October 16, 2014

زيبايي شناسي واژگان بلند در قرآن

ابن سنان به واژگان بلند و با حروف زياد در شعر عربي توجه نمود و طولاني بودن را معيار زشتي واژگان برگرفت و کلمات بلند در شعر را ناپسند مي شمرد....

Thursday, October 16, 2014

مفهوم سبک بودن واژگان در قرآن کريم

برخي از گذشتگان توجه بسياري به آواهاي واژگان قرآن داشته اند. آنها بر زيبايي ساخت شنيداري و زيبايي محتوا و عدم تنافر ميان آن دو تأکيد داشتند....

Thursday, October 16, 2014

هماهنگي ميان مخارج حروف در واژه هاي قرآن

ترديدي نيست که مسأله ي انسجام و هماهنگي در ويژگي هاي هنر، شاخه ي اصيلي است و شامل تمام هنرها مثل نقاشي، پيکرتراشي، شعر و موسيقي مي گردد. اين...

Thursday, October 16, 2014

زيبايي در حرکات واژگان قرآني

حرکت يکي از جلوه هاي موجود زنده و از اتم کهکشان ويژگيِ آفريده هاست. پس حرکت زندگي است و سکون مرگ؛ چنان که حرکت بر دميدن روح در موجود و فرمانبرداري...

Thursday, October 16, 2014

زيبايي شناسي بصري قرآن با تکيه بر زيبايي واژگان

شکي نيست که قرآن کريم براي رساندن معاني بلندش بر فنّ تصوير تکيه مي کند و تصوير کلام را در قرآن از ويژگي روايي به صحنه هاي محسوس منتقل مي کند....

Thursday, October 16, 2014

استفاده از طبيعت در استعاره هاي قرآن

طبيعت پوسته – علي رغم اختلاف ديدگاه ها – سرچشمه ي هنر بوده است و جز در موارد نادري مثلاً براي هنرمنداني چون پيکاسو و مکتب سورئاليسم، دشمن نبوده...

Thursday, October 16, 2014

تصاوير جاندار در قرآن ( تشخيص )

براي شناخت اصل مادي عنصر تشخيص و شناخت حسي بودن آن بايد به قاموس ها مراجعه کرد. در لسان العرب آمده است: « شَخَصَ بَصَرُ فلان، يعني هر گاه چشمانش...

Thursday, October 16, 2014

تأثير واژه بر تجسيم (استعاره و تشبيه)

قصد خداوند آن بوده است که فهم قرآن را بر بندگان آسان گرداند؛ لذا بسياري از معاني ديني را به تجسّم درآورده و بيان قرآني آن را از حالت مجرد ذهني...

Wednesday, October 15, 2014

معارضه ي شاعران با قرآن

از نشانه هاي آزادي فاصله، آن است که از حيث موسيقي، آزاد و از حيث معنا مقيّد باشد که از بسياري از مباني فن قافيه مثل وحدت حرکت حرف قبل از ردف...

Wednesday, October 15, 2014

درک و ذوق شنيداري در شنيدن قرآن

اصطلاحات موسيقي در آغاز پژوهش اعجاز، اندک بوده است و اين نقص طي قرنها وخيم تر شده است. رافعي و سيد قطب و ديگران هم در عدمِ اظهار شگفتي شان به...

Wednesday, October 15, 2014